کوهستان سبلان، دریاچه شورابیل، جنگل فندقلو، گردنه حیران و شهر گردشگری سرعین فقط بخشی از ظرفیتهای منحصر به فرد استان اردبیل برای رونق گردشگری است.
گروه شهرستانها – تورج باقری: اردبیل با برخورداری از طبیعت کمنظیر، آبوهوای مطبوع و چشمههای آب گرم معدنی، از جمله استانهایی محسوب می شود که از ظرفیتهای فراوانی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی گردشگری کشور برخوردار بوده اما با این حال، این استان هنوز نتوانسته است متناسب با ظرفیت های خود سهم شایستهای از بازار گردشگری ایران را به دست آورد و در رقابت با استانهای شمالی کشور نظیر گیلان، مازندران و گلستان همچنان با فاصله قابل توجهی قرار دارد.
کوهستان سبلان، دریاچه شورابیل، جنگل فندقلو، گردنه حیران و شهر گردشگری سرعین فقط بخشی از ظرفیت های منحصر به فرد استان اردبیل برای رونق گردشگری است اما با وجود همه این ظرفیت ها،این استان تاکنون موفقیت قابل توجهی در حوزه گردشگری نداشته است.
بر همین اساس، این پرسش مطرح است که چرا استانی با چنین ظرفیتهای طبیعی، اقلیمی و درمانی هنوز نتوانسته است جایگاه واقعی خود را در صنعت گردشگری کشور تثبیت کند؟بررسی وضعیت گردشگری اردبیل نشان میدهد مشکل اصلی این استان، کمبود جاذبههای طبیعی نیست؛ بلکه ضعف زیرساختهای دسترسی، محدودیت مسیرهای ریلی و هوایی، ناکافی بودن راههای ارتباطی، کمبود مراکز اقامتی با استانداردهای بینالمللی، ضعف بازاریابی و معرفی ظرفیتهای استان و همچنین سرمایهگذاری دیرهنگام، مهمترین عواملی هستند که مانع شکوفایی کامل صنعت گردشگری شده است.در مقابل، استانهای شمالی کشور طی سالهای گذشته با توسعه آزادراهها، افزایش پروازها، سرمایهگذاری گسترده بخش خصوصی و تبلیغات مؤثر، توانستهاند سهم بیشتری از بازار گردشگری ایران را به خود اختصاص دهند.
ضعف زیرساختهای حملونقل
مهندس جلیل جباری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل، در گفتگو با خبرنگار اطلاعات در اردبیل، مهمترین عامل این عقبماندگی را ضعف زیرساختهای حملونقل و سرمایهگذاری در سالهای گذشته دانست و گفت: هرچند راهآهن اردبیل پس از سالها انتظار به بهرهبرداری رسیده است، اما این مسیر ریلی اکنون فقط ارتباط ریلی این استان با تهران و مشهد را برقرار میکند و هنوز به شبکه گسترده ریلی کشور متصل نشده است؛ این محدودیت موجب شده است گردشگران بسیاری از استانهای کشور امکان سفر مستقیم و آسان به اردبیل را نداشته باشند.
جباری از محدود بودن پروازهای فرودگاه اردبیل به عنوان یکی دیگر از موانع توسعه گردشگری استان یاد کرد و اظهار داشت: اکنون پروازهای اردبیل عمدتابه تهران، مشهد و نجف انجام میشود، در حالی که برقراری پروازهای منظم به شهرهایی مانند اصفهان، شیراز، بندرعباس، تبریز و سایر مراکز مهم کشور میتواند نقش مؤثری در افزایش ورود گردشگران داشته باشد.
وی با اشاره به وضعیت راههای مواصلاتی اردبیل افزود: چهاربانده شدن محورهای اصلی و اتصال آنها به شبکه آزادراهی کشور یکی از نیازهای اساسی اردبیل است. بخش مهمی از کاهش سفرهای زمینی به این استان، ناشی از همین کمبودهای زیرساختی بوده؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند سرمایهگذاریهای کلان ملی است.
مدیرکل میراث فرهنگی اردبیل با تأکید بر استقبال از سرمایهگذاران بخش خصوصی گفت: هر سرمایهگذاری که برای توسعه زیرساختهای گردشگری وارد استان شود، با حمایت کامل مسئولان مواجه خواهد شد. توسعه شبکه ریلی، افزایش ظرفیت حملونقل، احداث مراکز اقامتی و گسترش امکانات گردشگری از مهمترین اولویتهای استان به شمار میرود.
جباری با اشاره به شرایط گردشگری اردبیل در نوروز امسال اظهار داشت : با وجود شرایط خاص کشور، اردبیل توانست در میان ۶ استان برتر گردشگرپذیر ایران قرار گیرد؛ موضوعی که نشان میدهد این استان از جذابیتهای فراوانی برای گردشگران برخوردار است و در صورت رفع موانع موجود، ظرفیت رشد بسیار بیشتری خواهد داشت.
وی یکی از مهمترین اقدامات سال جاری را برگزاری همایش بزرگ فرصتهای سرمایهگذاری در اردبیل اعلام کرد و گفت: در این همایش ۱۲تفاهمنامه با بخش خصوصی امضا شد که تاکنون ۷ مورد آن به قرارداد قطعی تبدیل شده است. بر اساس این قراردادها، حدود ۱۵همت سرمایهگذاری در حوزه گردشگری استان انجام خواهد شد.
به گفته مهندس جباری، این سرمایهگذاریها شامل احداث ۳ هتل پنجستاره و ۲ شهرک بزرگ گردشگری در شهرستانهای نیر و سرعین است که با استانداردهای روز دنیا طراحی و اجرا خواهد شد و میتواند تحول مهمی در صنعت گردشگری استان ایجاد کند.
ضعف معرفی ظرفیتهای گردشگری
وی ضعف معرفی ظرفیتهای گردشگری اردبیل در سالهای گذشته را از دیگر عوامل عقبماندگی استان دانست و افزود: تبلیغات، بازاریابی و معرفی جاذبههای استان در سطح ملی و فضای مجازی متناسب با ظرفیتهای موجود نبوده ، اما اکنون این رویکرد تغییر کرده است و برنامههای مستمری برای معرفی هرچه بهتر اردبیل در دستور کار قرار دارد.
مدیرکل میراث فرهنگی بر ضرورت ارتقای کیفیت خدمات گردشگری تأکید کرد و گفت: علاوه بر توسعه زیرساختها، افزایش کیفیت خدمات در هتلها، مراکز اقامتی، مجتمعهای آبدرمانی و آموزش نیروی انسانی از الزامات توسعه گردشگری استان است. هرچه سطح خدمات ارتقا یابد، رضایت گردشگران افزایش می یابد و زمینه بازگشت دوباره آنان فراهم می شود.
وی از اجرای پروژههای جدید در حوزه گردشگری سلامت نیز خبر داد و گفت: مجموعههای تخصصی آبدرمانی و طب سنتی در حال احداث است که یکی از مهمترین آنها تا پایان سال ۱۴۰۵در سرعین به بهرهبرداری خواهد رسید.
همچنین مهندس طالب عبدی مدیر پروژه مجتمع بزرگ تجاری، خدماتی، تفریحی و گردشگری کایان پارک، توسعه صنعت گردشگری را نیازمند نگاه جامع به زنجیره خدمات و زیرساختها دانست.
وی تاکید کرد: برخورداری اردبیل از ظرفیتهای ارزشمند طبیعی و گردشگری، بهتنهایی برای تبدیل شدن به یک مقصد ملی و بینالمللی کافی نیست و این ظرفیتها باید با سرمایهگذاری مستمر، تکمیل زیرساختهای حملونقل، ایجاد مراکز اقامتی و تفریحی مدرن و ارتقای کیفیت خدمات همراه شود. عبدی افزود: حضور فعال بخش خصوصی در اجرای پروژههای بزرگ گردشگری در کنار حمایت دستگاههای اجرایی میتواند ضمن افزایش ماندگاری مسافران، زمینه رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال و ارتقای جایگاه اردبیل در صنعت گردشگری کشور را فراهم کند.
چه باید کرد؟
کارشناسان معتقدند اگر برنامههای توسعهای اردبیل در زمینه تکمیل راههای مواصلاتی، گسترش پروازها، اتصال کامل راهآهن اردبیل به شبکه سراسری، جذب سرمایهگذاران، ارتقای کیفیت خدمات و معرفی گسترده ظرفیتهای گردشگری با جدیت دنبال شود، این استان میتواند در سالهای آینده به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری و گردشگری سلامت کشور تبدیل شود؛ جایگاهی که با توجه به ظرفیتهای طبیعی، اقلیمی و درمانی این استان، دور از دسترس نخواهد بود.
