هر روز ویدیوهای زیادی در اینستاگرام و تیکتاک منتشر میشود که ادعا میکنند تنها با چند دقیقه ماساژ شکم و استفاده از روغنهای گیاهی، چربیهای شکم آب میشوند و دور کمر چند سانتیمتر کم میشود. اما آیا این ادعاها پشتوانه علمی دارند یا فقط یک ترفند تبلیغاتی هستند؟
همشهری آنلاین – مریم شیرافکن: اگر در اینستاگرام ویدیوهایی دیدهاید که فردی با چند قطره روغن شکمش را ماساژ میدهد و چند دقیقه بعد شکمی صافتر دارد، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که آیا واقعاً چربی شکم با ماساژ آب میشود؟ پاسخ علمی کوتاه است: نه؛ اما ماساژ شکم میتواند در بعضی شرایط باعث شود شکم موقتاً صافتر به نظر برسد.
یک ماساژ ساده، چربی را ذوب نمیکند
چربی زیر پوست را نمیتوان با مالیدن روغن یا فشار دادن شکم از بین برد. شواهد موجود درباره کاهش چربی شکمی نشان میدهد که کاهش چربی بدن با عواملی مانند کاهش دریافت انرژی و افزایش فعالیت بدنی ارتباط دارد؛ نه استفاده موضعی از روغن یا ماساژ.
یک مرور نظاممند روی ۶۵ مطالعه نیز نشان داد تغییر چربی کل بدن با تغییر چربی احشایی و چربی زیرپوستی شکم ارتباط دارد.
بنابراین اگر محصولی با عنوان «روغن چربیسوز شکم» تبلیغ میشود، نباید انتظار داشت صرفاً با ماساژ آن روی شکم، سلولهای چربی از بین بروند.
پس چرا شکم بعد از ماساژ کوچکتر دیده میشود؟
اینجا ماجرا کمی متفاوت است.
گاهی چیزی که در آینه به شکل «شکم بزرگ» میبینیم، فقط چربی نیست؛ نفخ، گاز روده، یبوست و احتباس مایعات هم میتوانند اندازه شکم را تغییر دهند.
تحقیقات جدید نشان دادهاند که ماساژ شکم میتواند در افراد مبتلا به یبوست، علائم گوارشی و تعداد دفعات اجابت مزاج را بهبود دهد. یک متاآنالیز در سال ۲۰۲۵ که ۲۵ کارآزمایی تصادفیشده و بیش از ۱۵۰۰ نفر را بررسی کرد، اثرات مثبتی برای ماساژ شکم بر شدت یبوست، تعداد دفعات دفع، قوام مدفوع و درد مرتبط با یبوست گزارش کرد.
در نتیجه، اگر فردی به دلیل یبوست یا نفخ شکمی متورم داشته باشد، ماساژ ممکن است باعث شود شکم موقتاً صافتر یا سبکتر به نظر برسد؛ اما این اتفاق با «چربیسوزی» تفاوت دارد.
حتی روغن زیتون هم چربی شکم را آب نمیکند!
یک مطالعه بالینی، ماساژ شکم با روغن زیتون فرابکر را در افراد سالمند مبتلا به یبوست بررسی کرد. هدف این مطالعه، بررسی تأثیر ماساژ بر یبوست بود، نه چربیسوزی شکم.
بنابراین حتی وقتی یک مطالعه اثر ماساژ همراه با روغن را نشان میدهد، نباید نتیجه آن را به کاهش چربی شکم تعمیم داد.
راز ویدیوهای «قبل و بعد» چیست؟
بعضی از تغییرات ظاهری ممکن است واقعی باشند، اما الزاماً به معنای از بین رفتن چربی نیستند.
وضعیت بدن، میزان نفخ، زمان عکاسی، نور، زاویه دوربین و حتی منقبض کردن عضلات شکم میتوانند ظاهر شکم را به شکل محسوسی تغییر دهند.
به همین دلیل، یک تصویر «قبل و بعد» بهتنهایی نمیتواند ثابت کند که یک روغن یا ماساژ باعث چربیسوزی شده است.
چه چیزی واقعاً به کاهش چربی شکم کمک میکند؟
اگر هدف، کاهش واقعی چربی شکم باشد، باید سراغ روشهایی رفت که شواهد علمی بیشتری پشت آنهاست.
مطالعات مروری نشان دادهاند که تمرینات هوازی، مقاومتی و ترکیبی میتوانند به کاهش چربی زیرپوستی شکم کمک کنند.
یک متاآنالیز جدیدتر در سال ۲۰۲۵ نیز با بررسی ۱۲ مطالعه و ۵۹۱ فرد دارای اضافهوزن یا چاقی، کاهش معنیدار چربی احشایی و زیرپوستی شکم را در برنامههای ورزشی گزارش کرد.
پس اگر کسی میخواهد دور کمرش واقعاً کمتر شود، ورزش منظم، تغذیه مناسب و استمرار بسیار مهمتر از نوع روغنی است که روی شکم میمالد.
پس ماساژ شکم بیفایده است؟
نه!
ماساژ میتواند برای آرامش، احساس راحتی و در برخی افراد برای مشکلاتی مانند یبوست مفید باشد. اما بهتر است هدف آن را درست تعریف کنیم:
ماساژ = احتمالاً کمک به احساس سبکی و برخی علائم گوارشی
ماساژ ≠ چربیسوزی موضعی
این تفاوت کوچک، همان چیزی است که بسیاری از ویدیوهای ترند اینستاگرام به آن اشاره نمیکنند.
جمعبندی
اگر بعد از ماساژ شکم، دور کمرتان کمی کمتر شد، خوشحال باشید؛ اما تصور نکنید که چربی شکم در چند دقیقه آب شده است. ممکن است نفخ یا یبوست کمتر شده باشد یا تغییر ظاهری موقتی ایجاد شده باشد.
هیچ روغن جادویی برای آب کردن چربی شکم وجود ندارد.
برای کاهش واقعی چربی، هنوز هم ترکیب تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، تمرین قدرتی و استمرار، مسیر قابل اتکاتری است.
منبع:National Institutes of Health
