یک آزمون روانشناسی روی فیلهای آسیایی نشان داد این حیوانات در کنترل تکانههای خود توانایی قابلتوجهی دارند و در این زمینه میتوانند با انسانها رقابت کنند.
همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: «خویشتنداری» یا کنترل کردن وسوسهها از تواناییهایی است که تاکنون تصور میشد انسانها در آن از بسیاری از حیوانات برتر هستند، اما یک آزمایش تازه نتیجه جالبی درباره فیلها نشان داده است.
به گزارش ساینسالرت، گروهی از روانشناسان دانشگاه سیتی نیویورک، برای نخستین بار یک آزمون کلاسیک روانشناسی روی فیلهای آسیایی انجام دادند تا میزان «کنترل بازدارنده» یا توانایی مهار واکنشهای غریزی آنها را بررسی کنند.
در این آزمایش ۱۶ فیل آسیایی ۴ تا ۶۰ ساله در تایلند شرکت کردند. پژوهشگران ابتدا حیوانات را با جعبهای سیاه آشنا کردند که برای دسترسی به غذا باید از مسیر مشخصی وارد آن میشدند. سپس در مرحله اصلی، میوه را داخل جعبهای شفاف قرار دادند؛ بهگونهای که فیل میتوانست غذا را ببیند و بوی آن را حس کند، اما نمیتوانست مستقیما به آن برسد.
فیلها برای رسیدن به غذا باید در برابر تمایل طبیعی خود برای حرکت مستقیم به سمت آن مقاومت میکردند و از سمت دیگری جعبه وارد میشدند. پژوهشگران زمان و نحوه واکنش حیوانات را در هر مرحله ثبت کردند.
نتایج نشان داد فیلها پس از مواجهه با سطح شفاف، همچنان مسیر دور زدن جعبه را بهسرعت انتخاب کردند و ظاهرا فریب مانع شفاف را نخوردند. به گفته پژوهشگران، این رفتار میتواند نشانهای از کنترل بازدارنده قوی در این حیوانات باشد؛ هرچند آنها تأکید کردهاند که احتمال دارد سطح شفاف واکنش غریزی شدیدی در فیلها ایجاد نکرده باشد.
پژوهشگران همچنین جای جعبه را تغییر دادند تا مسیر آشنای حیوانات برای رسیدن به غذا عوض شود. این تغییر باعث شد فیلها برای پیدا کردن مسیر درست زمان بیشتری صرف کنند، اما در نهایت توانستند راه رسیدن به غذا را پیدا کنند؛ رفتاری که به گفته محققان، میتواند معیار معتبرتری برای سنجش کنترل تکانه باشد.
نکته جالب دیگر این بود که فیلهای مسنتر در سازگار شدن با تغییرات مشکل بیشتری داشتند که شاید نشانهای از کاهش برخی تواناییهای شناختی با افزایش سن باشد.
بیشتر بخوانید:
- کشف راز جوانی | دانشمندان نشانههای پیری را در موشها معکوس کردند
- کشف شگفتانگیز دانشمندان؛ بدون مغز هم میشود یاد گرفت!
- دانشمندان برای نخستین بار پروتئین گوشت را در کاهو تولید کردند
«کنترل تکانه» یا «خویشتنداری» از تواناییهای شناختی مهم در انسان است و به فرد کمک میکند در برابر یک واکنش فوری مقاومت کند و رفتاری را انتخاب کند که برای رسیدن به هدف مناسبتر است. این توانایی در بسیاری از موقعیتهای روزمره انسان نقش دارد و در پژوهشهای روانشناسی نیز با آزمونهایی مشابه برای بررسی توانایی مهار واکنشهای غریزی سنجیده میشود.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که این مطالعه بهتنهایی نمیتواند برتری هوش فیلها یا سطح هوش آنها در مقایسه با انسان را ثابت کند. با این وجود، توانایی کنترل تکانه میتواند برای حیواناتی که زندگی اجتماعی پیچیدهای دارند اهمیت زیادی داشته باشد و فیلها نیز از جمله جانورانی هستند که به روابط اجتماعی گسترده وابستهاند.
