یک تحلیل تازه نشان میدهد مصرف ویتامین D در افراد مبتلا به پیشدیابت میتواند شانس بازگشت قند خون به محدوده طبیعی را افزایش دهد؛ اما مصرف دوزهای بالای این مکمل بدون نظر پزشک ممکن است عوارض جدی به همراه داشته باشد.
به گزارش همشهری آنلاین، ویتامین D بیشتر بهخاطر نقش آن در سلامت استخوانها شناخته میشود، اما شواهد پژوهشی فزاینده نشان میدهد که این ویتامین ممکن است در تنظیم قند خون نیز نقش داشته باشد؛ بهویژه در افرادی که در مرحله پیشدیابت قرار دارند.
سلامت نیوز نوشت: بر اساس نتایج یک تحلیل، مصرف مکمل ویتامین D در افراد مبتلا به پیشدیابت، احتمال بازگشت قند خون از محدوده پیشدیابت به محدوده طبیعی را در مقایسه با دارونما ۲۷ درصد افزایش داده است.
ویتامین D چگونه میتواند بر قند خون اثر بگذارد؟
به گفته پژوهشگران، یکی از مهمترین اثرات ویتامین D میتواند کمک به ترشح انسولین از سلولهای بتای پانکراس باشد. انسولین هورمونی است که به ورود گلوکز از خون به سلولها کمک میکند.
ویتامین D همچنین ممکن است با کاهش التهاب به بهبود شرایط مرتبط با مقاومت به انسولین و اختلال در جذب گلوکز کمک کند.
با این حال، این اثر به معنای آن نیست که افراد فاقد پیشدیابت با مصرف ویتامین D میتوانند از ابتلا به دیابت پیشگیری کنند. شواهد موجود بیشتر بر افراد مبتلا به پیشدیابت متمرکز است.
دوز بالای ویتامین D برای پیشدیابت مفید است؟
در مطالعات بررسیشده، میانگین مصرف روزانه ویتامین D حدود ۴۳۰۰ واحد بینالمللی (IU) بوده است؛ مقداری که از میزان توصیهشده روزانه برای بزرگسالان بیشتر است. میزان توصیهشده برای افراد ۱۹ تا ۷۰ ساله ۶۰۰ واحد و برای افراد بالای ۷۱ سال ۸۰۰ واحد در روز است.
انجمن غدد درونریز آمریکا نیز در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد بزرگسالانی که در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت و مبتلا به پیشدیابت هستند، ممکن است از دریافت ویتامین D بیش از میزان توصیهشده روزانه برای کاهش خطر پیشرفت بیماری سود ببرند.
با این حال، میزان دقیق و مناسب مصرف برای همه افراد یکسان نیست.
مصرف خودسرانه دوزهای بالا میتواند خطرناک باشد
با وجود فواید احتمالی ویتامین D، مصرف دوزهای بالا بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
مصرف بیش از حد ویتامین D میتواند باعث افزایش کلسیم خون (هایپرکلسمی) شود. این وضعیت ممکن است به ضعف استخوانها، ایجاد سنگ کلیه و حتی اختلال در عملکرد قلب و مغز منجر شود.
برخی متخصصان نیز توصیه میکنند از مصرف طولانیمدت دوزهای بسیار بالا، بهویژه بیش از ۵ هزار واحد در روز، بدون نظارت پزشکی خودداری شود.
بنابراین اگر پیشدیابت دارید و قصد مصرف مکمل ویتامین D را دارید، بهتر است ابتدا با پزشک درباره نیاز بدن و میزان مناسب مصرف مشورت کنید.
ویتامین D را از چه مواد غذایی دریافت کنیم؟
مواد غذایی طبیعی زیادی حاوی ویتامین D نیستند، اما برخی مواد غذایی بهصورت غنیشده حاوی این ویتامین هستند؛ از جمله:
شیر و برخی محصولات لبنی غنیشده
شیرهای گیاهی غنیشده
غلات صبحانه غنیشده
آب پرتقال غنیشده
در میان منابع طبیعی، ماهیهای چرب مانند سالمون، قزلآلا و تن از بهترین منابع ویتامین D محسوب میشوند. زرده تخممرغ، جگر گاو و پنیر نیز مقادیر کمتری از این ویتامین دارند.
سبک زندگی همچنان مهمترین عامل کنترل پیشدیابت است
اگرچه مکمل ویتامین D ممکن است برای برخی افراد مبتلا به پیشدیابت مفید باشد، نباید آن را جایگزین روشهای اصلی پیشگیری از دیابت دانست.
تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن در افراد دارای اضافهوزن و سایر اصلاحات سبک زندگی همچنان از مؤثرترین راهها برای جلوگیری از پیشرفت پیشدیابت به دیابت محسوب میشوند.
