یک متخصص تعذیه میگوید: رژیم مدیترانهای، یک سرمایهگذاری بلندمدت است؛ هم برای کاهش خطر آلزایمر و هم برای حفظ سلامت قلب و عروق و متابولیسم بدن. درواقع با یک تیر، دو نشان میزنیم.
همشهریآنلاین – پروانه بندپی: وقتی صحبت از تغذیه و آلزایمر میشود، خیلیها به فهرستی از غذاهای ممنوعه و یک رژیم سخت فکر میکنند، اما تغذیه این بیماران فقط باید به گونهای باشد که به حفظ سلامت عمومی و کنترل بیماریهای همراه کمک کند. یکی از الگوهای مورد توجه، رژیم مدیترانهای است؛ الگویی که خیلیها تصور میکنند مخصوص خارجیها است اما متخصصان تغذیه میگویند میتوان به راحتی آن را با سفره ایرانی هم تطبیق داد.
بشقاب بیمار آلزایمری باید چه چیزهایی داشته باشد؟
رژیم غذایی میتواند بر سلامت مغز اثر بگذارد، اما هنوز نمیتوان از یک رژیم غذایی بهعنوان راهی قطعی برای پیشگیری یا توقف آلزایمر نام برد. با این حال، شواهد پژوهشی درباره رژیمهای غذایی سالم، از جمله رژیم مدیترانهای نشان میدهد که پیروی از این الگوها با کاهش خطر افت شناختی و برخی تغییرات مرتبط با بیماری آلزایمر ارتباط دارد.
ریحانه ملاحسینی، متخصص تغذیه و رژیمدرمانی درباره این رژیم غذایی به همشهری میگوید: «پایه رژیم مدیترانهای مصرف سبزیجات متنوع، بهخصوص سبزیجات برگسبز مثل کاهو و اسفناج، و میوههای رنگارنگ است؛ چون هر رنگ نشاندهنده آنتیاکسیدانها و مواد مغذی متفاوتی است. حبوبات، غلات کامل و سبوسدار، مغزها، غذاهای دریایی و ماهی و روغن زیتون هم از اجزای این الگو هستند. در مقابل، مصرف گوشت قرمز، غذاهای فرآوریشده مثل سوسیس و کالباس، کره و چربیهای اشباع، شیرینیها و غذاهای سرخشده محدود میشود.»
این الگوی غذایی فقط درباره انتخاب مواد غذایی نیست؛ بلکه مجموعهای از انتخابهاست که میتواند به سلامت عمومی بدن کمک کند. ملاحسینی توضیح میدهد: «برای اینکه ببینیم رژیم مدیترانهای چه کمکی به فرد مبتلا به آلزایمر میکند، باید کمی از خود مغز فاصله بگیریم. این الگو به بهبود سلامت متابولیک و قلب و عروق کمک میکند؛ یعنی در کنترل چربی خون، فشار خون و قند خون مؤثر است و به پیشگیری از چاقی کمک میکند. درنهایت، همه این عوامل با سلامت قلب و عروق و کنترل التهاب در بدن ارتباط دارند.» 
رژیم مدیترانهای، یک سرمایهگذاری بلندمدت است
به گفته این متخصص تغذیه، ارتباط تغذیه با آلزایمر را نباید فقط از زاویه خود بیماری بررسی کرد. او میگوید: «ثابت شده که سلامت قلب و عروق و سلامت متابولیک بدن مستقیما با سلامت مغز در ارتباط است. بنابراین رژیم مدیترانهای، یک سرمایهگذاری بلندمدت است؛ هم برای کاهش خطر آلزایمر و هم برای حفظ سلامت قلب و عروق و متابولیسم بدن. درواقع با یک تیر، دو نشان میزنیم.»
این موضوع برای فردی که بهتازگی تشخیص آلزایمر گرفته نیز اهمیت دارد. ملاحسینی میگوید: «این الگوی غذایی برای فردی که بهتازگی آلزایمر در او تشخیص داده شده هم میتواند مفید باشد. برای چنین فردی رعایت این الگوی غذایی مفید است، چون به حفظ عملکرد بدن و کیفیت زندگی کمک میکند. بسیاری از این بیماران بیماریهای همراهی مثل دیابت، فشار خون یا بیماری قلبی دارند و کنترل این بیماریها میتواند شرایط کلی بیمار را بهتر کند.»
او تأکید میکند که «فواید رژیم مدیترانهای برای افراد مبتلا به آلزایمر، شعار یا اغراقآمیز نیست. مطالعات مختلف از جمله کارآزماییهای بالینی و مطالعات کوهورت، شواهدی درباره ارتباط تغذیه با پیامدهای سلامت ارائه کردهاند.»
رژیم مدیترانهای را به سفره ایرانی بیاورید
اما یک سؤال مهم باقی میماند: آیا قرار است برای رعایت رژیم مدیترانهای، غذاهای معمول سفره ایرانی کنار گذاشته شوند؟ پاسخ ملاحسینی منفی است. او معتقد است که این الگو را میتوان با عادتهای غذایی ایرانی هماهنگ کرد. «ما میتوانیم این رژیم را با غذاهای خودمان تطبیق دهیم و اصطلاحا این مدل رژیم را ایرانیزه کنیم. مثلا به جای مصرف زیاد گوشت قرمز، دو بار در هفته ماهی را جایگزین کنیم. اگر امروز ماهی نخوریم، در آینده به بیماریهایی میشویم که هزینههای بیشتری باید برای درمان یا کنترل آنها پرداخت کنیم.»
او برای اجرای این الگو در سفره ایرانی مثالهای سادهتری هم دارد: «مثلا میتوانیم قورمهسبزی را با مقدار کمی روغن زیتون و بدون سرخکردن زیاد سبزی بپزیم و سهم سبزیجات را هم در کنارش افزایش دهیم. یا میتوانیم نصف بشقابمان را به سالاد و سبزیجات با رنگهای مختلف اختصاص دهیم. به این ترتیب خیلی راحت میتوانیم رژیم مدیترانهای را در سبک زندگی ایرانی پیاده کنیم.»
بیشتر بخوانید؛
-
این رژیم غذایی، خطر آلزایمر را تا ۳۵ درصد کم میکند
-
ابتلا به آلزایمر از چند سال قبل خود را نشان میدهد؟
-
تنهایی آلزایمر میآورد؟
قرار نیست رژیم مدیترانهای برای بیمار آلزایمری به یک نسخه غذایی عجیب و جدا از زندگی روزمره تبدیل شود. میتوان همان سفره آشنا را با تغییراتی در انتخاب مواد غذایی و شیوه پخت، به الگویی نزدیک کرد که به گفته ملاحسینی، «هم به سلامت عمومی بدن کمک میکند و هم کنترل بیماریهای همراهی مثل دیابت، فشار خون و بیماری قلبی را آسانتر میکند.»
