پژوهشگران برای نخستین بار موفق شدهاند گیاه کاهو را بهگونهای مهندسی ژنتیک کنند که یکی از مهمترین پروتئینهای گوشت را تولید کند.
همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: دامداری از جمله بزرگترین منابع مصرف آب، زمین و انرژی و همچنین انتشار گازهای گلخانهای محسوب میشود اما از سوی دیگر، گوشت قرمز یکی از مهم ترین منابع پروتئین در رژیم غذایی انسانها به شمار میرود و بعضی از اسیدهای آمینه گوشت قرمز در هیچ منبع گیاهی یا جانوری دیگر از جمله گوشت سفید، یافت نمیشود. از این رو، دانشمندان سالهاست به دنبال راهی هستند تا بخشی از ویژگیهای گوشت را بدون نیاز به پرورش دام تولید کنند.
به گزارش ساینسالرت، به تازگی دانشمندان کالج امپریال لندن در یک پژوهش، برای نخستین بار توانستهاند گیاهان کاهو و تنباکو را به تولید «میوگلوبین» وادار کنند؛ پروتئینی که یکی از عوامل اصلی رنگ، طعم و بخشی از ویژگیهای تغذیهای گوشت به شمار میرود.
اهمیت این دستاورد تنها در تولید یک پروتئین حیوانی در گیاه نیست، بلکه این پژوهش نشان میدهد که گیاهان نیز میتوانند به کارخانههای زیستی برای تولید پروتئینهای حیوانی تبدیل شوند.
محققان برای انجام این کار از روشی موسوم به «تفنگ ژنی» استفاده کردند؛ فناوریای که با شلیک ذرات بسیار ریز حامل DNA، ژن میوگلوبین خوک را به کلروپلاستهای سلولهای کاهو و تنباکو منتقل میکند. بررسیها نشان داد این ژن نهتنها در گیاه فعال شده، بلکه به نسل بعدی گیاهان نیز منتقل میشود.
بیشتر بخوانید:
- دانشمندان راهی عجیب برای ساخت DNA کشف کردند | ساخت ملکول وراثت، بدون الگو برای نخستین بار
- رمزگشایی از یکی از ناشناختهترین حواس | دانشمندان اولین «نقشه بویایی» را ترسیم کردند
- کشف شگفتانگیز دانشمندان؛ بدون مغز هم میشود یاد گرفت!
نکته جالب در پژوهش فوق این است که تولید این پروتئین، برخلاف انتظار پژوهشگران، به سلامت گیاه آسیبی وارد نکرد؛ گیاهان مهندسیشده، رشد طبیعی داشتند، توانایی فتوسنتز خود را حفظ کردند و مانند گیاهان معمولی بذر تولید کردند.
البته میزان میوگلوبین تولیدشده هنوز با گوشت فاصله دارد. هر کیلوگرم وزن خشک کاهو حدود ۸۱۰ میلیگرم و هر کیلوگرم وزن خشک تنباکو حدود ۸۰۰ میلیگرم میوگلوبین تولید کرد؛ رقمی که حدود ۱۰ برابر کمتر از بافت ماهیچهای حیوانات است. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند بهرهوری بالای کشاورزی گیاهی و نیاز بسیار کمتر آن به آب، زمین و انرژی میتواند این اختلاف را تا حد زیادی جبران کند و حتی در مقیاس مزرعه، تولید پروتئین در هر هکتار را با دامداری رقابتپذیر سازد.
به گفته محققان، این فناوری هنوز در مرحله اثبات امکانپذیری قرار دارد و تا استفاده تجاری از آن راه زیادی باقی مانده است. در آینده میتوان این پروتئین را از برگ گیاهان استخراج و در تولید گوشتهای گیاهی به کار برد یا حتی از خود گیاهان مهندسیشده بهعنوان ماده غذایی استفاده کرد.
پژوهشگران همچنین قصد دارند با اصلاح مسیرهای زیستی گیاه، میزان تولید میوگلوبین و سایر پروتئینهای ارزشمند غذایی را در نسلهای بعدی افزایش دهند.
