فقط عدد وزن روی ترازو نمیتواند تصویر کاملی از سلامت بدن نشان دهد. پژوهشهای جدید نشان میدهد میزان چربی تجمعیافته در اطراف شکم و نسبت دور کمر به قد، ممکن است سرنخ مهمی از خطر بیماریهای قلبی باشد؛ شاخصی ساده که شاید لازم باشد از این پس بیشتر به آن توجه کنیم.
همشهری آنلاین – مریم شیرافکن: یک شاخص ساده که با استفاده از اندازه دور کمر و قد محاسبه میشود، ممکن است بتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی را بهتر از وزن بهتنهایی نشان دهد. پژوهشها نشان میدهند هرچه این شاخص بالاتر باشد، احتمال مشکلات قلبی نیز بیشتر میشود. اما این شاخص چیست و چگونه محاسبه میشود؟
شاخص گردی بدن چیست؟
شاخص گردی بدن یا BRI معیاری برای ارزیابی میزان تجمع چربی، بهویژه چربی اطراف شکم، است. برخلاف شاخص توده بدنی یا BMI که بیشتر بر نسبت وزن به قد تمرکز دارد، BRI به دور کمر و قد توجه میکند و تلاش دارد شکل و میزان تجمع چربی بدن را نیز در نظر بگیرد.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که چربی اضافی شکم با افزایش خطر بیماریهای قلبی و عروقی ارتباط دارد.
هرچه شاخص گردی بدن بالاتر باشد، خطر قلبی بیشتر است؟
در مطالعهای که روی نزدیک به ۱۰ هزار بزرگسال چینی انجام شد، اندازه دور کمر افراد طی چند سال و در فواصل منظم بررسی شد. پژوهشگران سپس افراد را بر اساس روند تغییرات شاخص گردی بدن در سه گروه با میزان پایین، متوسط و بالا قرار دادند و سلامت قلبی آنها را طی چهار سال بعد بررسی کردند.
نتایج نشان داد در مقایسه با افرادی که شاخص گردی بدن پایینتری داشتند، خطر بیماری قلبی در گروه دارای شاخص متوسط ۶۱ درصد بیشتر و در گروه دارای شاخص بالا ۱۶۳ درصد بیشتر بود.
چرا چربی شکم برای قلب مهم است؟
همه چربیهای بدن رفتار یکسانی ندارند. تجمع چربی در ناحیه شکم، بهویژه چربی احشایی که اطراف اندامهای داخلی قرار میگیرد، با اختلالات متابولیک و افزایش خطر بیماریهای قلبی ارتباط دارد.
به همین دلیل ممکن است فردی وزن چندان بالایی نداشته باشد اما به دلیل تجمع چربی در ناحیه شکم، همچنان در معرض خطر بیشتری قرار داشته باشد.
آیا BRI از BMI بهتر است؟
هنوز نمیتوان گفت شاخص گردی بدن جایگزین قطعی BMI یا سایر معیارهای ارزیابی سلامت قلب است. پژوهشگران نیز تأکید کردهاند که برای تأیید کاربرد BRI در پیشبینی بیماری قلبی به مطالعات بیشتری نیاز است.
با این حال، این شاخص یک پیام مهم دارد: برای ارزیابی سلامت، فقط عدد روی ترازو را نبینید؛ محل تجمع چربی بدن نیز اهمیت دارد.
دور کمرتان را جدی بگیرید
اگر در حال کاهش وزن هستید، بهتر است در کنار وزن، تغییرات دور کمر را نیز دنبال کنید. کاهش چربی شکمی معمولاً با ترکیبی از فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، خواب کافی و کنترل استرس دنبال میشود.
البته هیچ شاخصی بهتنهایی نمیتواند وضعیت قلب را مشخص کند. فشار خون، قند خون، چربی خون، سابقه خانوادگی، میزان فعالیت بدنی و سایر عوامل خطر نیز باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
منبع: Harvard Health
