تنش نظامی در آبهای استراتژیک خلیج فارس در حالی بالا میگیرد که تلاشها برای بازگشایی کانالهای دیپلماتیک منطقهای ادامه دارد.
تحولات مرتبط با جنگ ایران و آمریکا در شرایطی ادامه دارد که هم‌زمان با تداوم مواضع تهدیدآمیز و اختلافات سیاسی، تلاش‌های دیپلماتیک منطقهای نیز برای جلوگیری از گسترش تنش‌ها دنبال می‌شود. واکنش عباس عراقچی به اظهارات امانوئل مکرون درباره ناآرامی‌های فرانسه، هشدار سخنگوی سپاه درباره زیرساخت‌های انرژی ایران و گزارش نیروی دریایی سپاه از انفجار یک نفتکش در جنوب تنگه هرمز، از مهم‌ترین رویدادهای اخیر است.
در کنار این تحولات، رایزنی وزیر خارجه عمان با همتایان خود در امارات، مصر و فرانسه بر ضرورت استفاده از مسیرهای سیاسی تأکید دارد. از سوی دیگر، ادعای یک مقام سابق اطلاعاتی اسرائیل درباره احتمال وعده نتانیاهو به ترامپ برای همراهی در جنگی دوباره علیه ایران و موضع بغداد درباره ناتوانی در میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن، ابعاد دیگری از وضعیت منطقه را نشان می‌دهد.
عراقچی در پاسخ به مکرون: برای فرافکنی درباره جنگ دیر شده است
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به اظهارات امانوئل مکرون درباره علت ناآرامی‌های اخیر فرانسه، مواضع رئیس‌جمهور فرانسه را مورد انتقاد قرار داد.
مکرون ناآرامی‌های اخیر در فرانسه را با افزایش قیمت سوخت ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران مرتبط دانسته بود. عراقچی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد مکرون زمانی زمینه چنین وضعیتی را فراهم کرد که به دونالد ترامپ اطمینان داد از آنچه وزیر خارجه ایران «جنایات علیه ایرانیان» خواند، استقبال می‌کند.
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران همچنین گفت برای فرافکنی و مقصر دانستن جنگی که به گفته او افرادی مانند مکرون در ایجاد آن نقش داشته‌اند، دیگر دیر شده است. عراقچی در ادامه با اشاره به مطالبات معترضان فرانسوی درباره تغییرات بنیادین و تضمین آزادی تجمعات، از رئیس‌جمهور فرانسه خواست به صدای آینده این کشور گوش دهد.
این اظهارات در ادامه اختلاف مواضع تهران و برخی کشورهای اروپایی درباره جنگ و پیامدهای سیاسی و اقتصادی آن مطرح شده است. با این حال، ارتباط میان ناآرامی‌های داخلی فرانسه و عوامل اقتصادی و سیاسی آن، موضوعی است که باید بر اساس شواهد مستقل و اظهارات طرف‌های مختلف بررسی شود.
هشدار سپاه درباره زیرساخت‌های انرژی ایران؛ گزارش انفجار نفتکش در تنگه هرمز
حسین محبی، معاون روابط عمومی و سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، درباره احتمال تعرض به زیرساخت‌های انرژی ایران هشدار داد و اعلام کرد چنین اقدامی با واکنش شدید تهران روبه‌رو خواهد شد.
او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی مدعی شد در صورت حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران، سرزمین‌های اشغالی با حملات گسترده مواجه خواهند شد. محبی همچنین تهدید کرد که ساکنان اسرائیل در چنین شرایطی با پیامدهای سنگینی روبه‌رو می‌شوند. این اظهارات در چارچوب موضع‌گیری تهدیدآمیز سپاه درباره هرگونه حمله احتمالی به تأسیسات راهبردی ایران مطرح شده است.
هم‌زمان، نیروی دریایی سپاه از وقوع انفجار و آتش‌سوزی در موتورخانه یک نفتکش در جنوب تنگه هرمز خبر داد. بر اساس روایت اعلام‌شده از سوی این نهاد، نفتکش مذکور هنگام تلاش برای خروج از تنگه، پس از برخورد با یک مین دریایی دچار سانحه شده است.
در اطلاعیه سپاه ادعا شده که این کشتی سامانه‌های موقعیت‌یاب و ناوبری خود را از مبدأ حرکت خاموش کرده و قصد داشته از مسیری غیرمجاز عبور کند. نیروی دریایی سپاه همچنین هشدار داده است که با شناورهایی که در محدوده تنگه هرمز و خلیج فارس سامانه‌های ناوبری و شناسایی خود را خاموش کنند، برخورد خواهد شد.
جزئیات مستقل درباره هویت نفتکش، علت دقیق حادثه و چگونگی وقوع انفجار در اطلاعات ارائه‌شده مشخص نیست؛ بنابراین، روایت مربوط به علت سانحه و وضعیت شناور باید به‌عنوان ادعای اعلام‌شده از سوی سپاه در نظر گرفته شود.
رایزنی عمان با امارات، مصر و فرانسه برای مهار تنش‌های منطقهای
بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، در تماس‌های جداگانه با عبدالله بن زاید آل نهیان، وزیر امور خارجه امارات، بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر و ژان‌نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، درباره تحولات منطقهای و بین‌المللی گفت‌وگو کرد.
بر اساس گزارش خبرگزاری عمان، در گفت‌وگوی وزیران خارجه عمان و امارات، روابط دوجانبه، راه‌های گسترش همکاری‌ها و تحولات منطقهای و بین‌المللی مورد بررسی قرار گرفت. رایزنی با وزیر خارجه مصر نیز بر راه‌های تقویت هماهنگی برای مهار تنش‌ها و فراهم کردن زمینه آرامش متمرکز بود.
وزیر خارجه عمان در گفت‌وگو با همتای فرانسوی خود نیز درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه تبادل نظر کرد. دو طرف بر اهمیت تفاهم و دستیابی به توافق از مسیر گفت‌وگو و مذاکره مسالمت‌آمیز درباره مسائل مورد اختلاف تأکید کردند.
این رایزنی‌ها در شرایطی انجام می‌شود که پیامدهای امنیتی و اقتصادی درگیری‌ها، نگرانی کشورهای منطقه را افزایش داده است. تأکید بر راهکارهای دیپلماتیک نشان می‌دهد برخی دولت‌ها همچنان تلاش می‌کنند از گسترش بحران و سرایت آن به حوزه‌های بیشتر جلوگیری کنند؛ هرچند نتیجه عملی این تماس‌ها به مواضع طرف‌های اصلی و روند تحولات میدانی وابسته خواهد بود.
ادعای احتمال جنگ دوباره؛ بغداد میان تهران و واشنگتن میانجی‌گری نمی‌کند
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین بخش ایران در اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل، احتمال داده است که بنیامین نتانیاهو برای جلب حمایت سیاسی دونالد ترامپ در انتخابات پیش‌روی اسرائیل، وعده همراهی در عملیات نظامی مشترک دیگری علیه ایران را مطرح کرده باشد.
این مقام سابق اطلاعاتی اسرائیل، چنین احتمالی را در قالب یک برآورد و سناریو بیان کرده و درباره پیامدهای آن هشدار داده است. از نگاه او، اگر محاسبات انتخاباتی در تصمیم‌گیری درباره یک جنگ تازه نقش تعیین‌کننده داشته باشد، هزینه‌های سیاسی و نظامی چنین اقدامی می‌تواند برای اسرائیل قابل توجه باشد.
با این حال، در اطلاعات منتشرشده شواهد مستقلی برای اثبات وجود توافق میان نتانیاهو و ترامپ ارائه نشده است. بنابراین، این موضوع در حال حاضر باید به‌عنوان ارزیابی و گمانه‌زنی یک مقام سابق اطلاعاتی اسرائیل مطرح شود، نه تصمیمی قطعی یا توافقی تأییدشده.
در تحولی دیگر، خالد یعقوبی، سخنگوی ریاست‌جمهوری عراق، اعلام کرد بغداد امکان میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن را ندارد؛ زیرا به گفته او، ابعاد اختلافات دو طرف فراتر از توان عراق است. او همچنین گفت در جریان درگیری‌های اخیر، حریم هوایی عراق به‌طور کامل نقض شده و این کشور تلاش می‌کند تا حد امکان از ورود به جنگ دور بماند.
این موضع‌گیری نشان‌دهنده نگرانی بغداد از پیامدهای امنیتی درگیری‌ها برای عراق است. در مجموع، در حالی که هشدارهای نظامی و اختلافات سیاسی ادامه دارد، تماس‌های دیپلماتیک عمان و دیگر بازیگران منطقهای همچنان بر کاهش تنش و استفاده از مسیر مذاکره متمرکز است. آینده تحولات نیز به مواضع رسمی تهران و واشنگتن، وضعیت امنیتی تنگه هرمز و میزان موفقیت تلاش‌های میانجی‌گرانه بستگی خواهد داشت.
