چگونه سفر به ماورا در سریال های بعد از افطار تلویزیون غیرممکن شد؟
در برنامه مجله تصویری «۲۴» حسن وارسته، فیلمنامهنویس و کارگردان سریال «بهار شیراز» و مازیار معاونی،منتقد از تولید سریالهای مناسبتی برای رمضان صحبت کردند.
همشهری آنلاین: سنت پنجاه ساله شبکههای تلویزیونی اسلامی در نمایش سریالهای داستانی در ماه مبارک رمضان در ایران سابقهایی بیش از سی سال دارد. در استودیو همشهری درباره سریال های ماه رمضان و گونه شاخص آن یعنی سریال های ماورایی صحبت شد. در این برنامه حسن وارسته فیلم نامه نویس و کارگردان که ماه رمضان امسال سریال بهارشیراز به کارگردانی ایشان از شبکه دو سیما در حال پخش است و مازیار معاونی نویسنده و منتقد سینما و تلویزیون که دستی در ثبت و تحلیل تاریخ سریال های تلویزیونی میهمان برنامه مجله تصویری ۲۴ بودند.
اولین سریال مناسبتی به دهه ۷۰ بر میگردد
مازیار معاونی، منتقد: کشورهای اسلامی با توجه به رویکردی که به ماه رمضان داشتند، در تولیدات خود نزدیک دو دهه نسبت به ما زودتر اقدام کردند. با توجه به این که در تاریخشان روزهای ضربت حضرت علی نبود، نگاهشان بیشتر برکت رمضان بود. بعد از پیروزی انقلاب ما در دهه ۶۰ با جنگ و التهابات اجتماعی و سیاسی روبهرو بودیم و همان زمان نیز به شکل سوگوارانه نسبت به تولید این ماه نگاه میشد. اولین سریال ماه رمضان اسفند ۷۲ بود که حسن فتحی «همسایه» را ساخت و بعد از سال ۷۲ ما شبهای ضربت و شهادت را مجزا کردیم و آثار متناسب با شبهای رمضان و ایام سوگواری ساخته شد. سال ۸۰ سریال «گمگشته» رامبد جوان نیز تولدی دوباره بود.
نبود استراتژی به سریال مناسبتی لطمه میزند
حسن وارسته، فیلمنامهنویس وکارگردان: من تا کنون ۶ سریال نوشته و یا کار کردم که برای ماه رمضان بود اما از این میان تنها ۲ رسیال مشخص بود که قرار است این ماه پخش شود و مابقی را در جریان نبودم. میخواهم مثالی بزنم از این که سازمان استراتژی نسبت به سریالسازی در ماه رمضان نداشت. در سریال «دودکش» به تیم نویسندگان پیوستم. یادم است که یک سری رافکات داشتیم و آقای دارابی پشت صحنه آمدند وقتی آن را دیدند ناگهان پیشنهاد دادند که سریال برای رمضان آماده شود. آن زمان ما برای داستان، ایدههای جدید داریم تا به این ماه وصل شود. این که در یک تصمیمگیری بدون استراتژی ناگهان سریالی تبدیل به یک سریال مناسبتی شد. با این حال من در سریال «رستگاری» دهنمکی و «پایتخت ۴» میدانستم که قرار است ماه رمضان پخش شود وبه طور حتم توانستیم بهتر کار کنیم. مثال دیگر میزنم، قرار بود «علیالبدل» برای ماه رمضان روی آنتن برود، کار را شروع کردیم و فیلمنامه بر اساس ایام ماه رمضان نوشته شد و داستان خوبی هم شد. اما ناگهان مدیریت آقای سرافراز تغییر کرد و تصمیمات جدید گرفته شود در نهایت یک سریال رمضانی در نوروز موکول شد. به همین دلیل میگویم استراتژی مهم است. سریالی که در زمان خود پخش شود میتواند مخاطب خود را داشته باشد. وقتی نویسنده میداند برای چه زمانی سریال را مینویسد، تکلیف مشخص است و این معمولا رعایت نمیشد.
سریالهای ماورایی به تکرار افتادند
مازیار معاونی، منتقد: اگر بخواهیم درباره سریالهای ماورایی صحبت کنیم. سال ۷۹ اولین سریال ساخته شد، چهار سال بعدتر در پاییز ۸۳ قاسم جعفری «کمکم کن» را ساخت و در آن برای اولین بار عالم بزرخ نمایش داده شد. سال بعد علیرضا افخمی، «او یک فرشته بود» را ساخت و بعدتر سیروس مقدم «اغما» را ساخت. این روند به گونهای تا ۱۴۰۰ و با «احضار» تکرار شد.
مدیران به فیلمنامهنویسان اعتماد کنند
حسن وارسته، فیلمنامهنویس و کارگردان سریال «بهار شیراز» : در پروسه تولید سریال های رمضان ما یک نگاه حاکمیتی و مدیران رسانه ملی را داریم و یک نگاه شرع نسبت به این موضوع داریم. به طور مثال وقتی از مومن تراز در یک سریال نوشته میشود با یک مومن تراز در فقه متفاوت است. مومن تراز در رسانه ملی که نشان داده میشود، خبط نمیکند در حالی که هر مومنی ممکن است خطا کند. این نوع نگاه و رویه کار در تلویزیون دست فیلمنامهنویس و کارگردان را میبندد. در میان سریالهای مناسب رمضان «شب دهم»، «میوه ممنوعه»، «صاحبدلان» بهترینها بودند و حتی «او یک فرشته بود» با یک تابو شکنی همراه بود. ساخت فیلمهای مخصوص رمضان راه رفتن روی بند است. وقتی دست نویسندهای بترسد مطمئن کاری درست پیش نمیرود. نمیدانم چرا رسانه ملی به نویسنده اعتماد ندارد، در صورتی که ثابت شده اگر مدیری به نویسنده و کارگردان اعتماد کند آن کار بهترین کیفیت را دارد. تمام تجربیات موفق زمانی بوده که مدیران به سازندگان سریال اعتمال کردند. چرا که ما امتحان خود را در همه دورهها پس دادیم.
گردآوری: کولاک
شما چه نظری دارید؟ دیدگاه خود را در سایت کولاک بنویسید.
