کدام بیماران نباید روزه بگیرند؟

به گزارش همشهری آنلاین، در روزه‌داری ماه مبارک رمضان، الگوی متابولیک بدن به‌طور ناگهانی دستخوش تغییر می‌شود؛ فاصله‌های طولانی میان وعده‌های غذایی، تغییر در ریتم خواب و بیداری و جابه‌جایی زمان مصرف داروها، همگی فرآیندهای فیزیولوژیک بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند. برای افراد سالم، این تطابق معمولاً بدون مشکل جدی انجام می‌شود، اما در برخی بیماران روزه‌داری می‌تواند با چالش‌های جدی همراه باشد.

کاهش یا نوسان قند خون، تغییرات فشار خون، به‌هم خوردن تعادل مایعات و الکترولیت‌ها و اختلال در اثربخشی داروها از جمله نگرانی‌های پزشکی در این ایام است. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح می‌شود که چه بیمارانی مجاز به روزه‌داری هستند، چه افرادی باید از آن پرهیز کنند و تصمیم‌گیری باید بر اساس چه شاخص‌های علمی انجام شود؟ برای بررسی این موضوع، با یک متخصص به گفت‌وگو نشسته‌ایم تا ابعاد علمی روزه‌داری در بیماران را دقیق‌تر واکاوی کنیم.

دکتر مهدی عالم رجبی، متخصص و جراح سرطان‌های دستگاه گوارش و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در این باره به همشهری آنلاین می‌گوید: روزه امری واجب است اما اگر موجب ضرر یا تشدید بیماری شود، جایز نیست و بیماران مزمن یا افرادی که جراحی شده‌اند حتماً باید پیش از روزه‌داری با پزشک خود مشورت کنند.

رجبی با بیان اینکه جلوگیری از کم‌آبی بدن مهم‌ترین اصل در بیماران است، تاکید می‌کند: اگر روزه‌داری باعث کم‌آبی و آسیب به بدن شود، نباید انجام شود. بیمارانی که جراحی چاقی انجام داده‌اند معمولاً در یک تا دو سال نخست امکان روزه‌داری ندارند. همچنین بیمارانی که به دلیل سرطان جراحی شده و دچار ایلئوستومی هستند، به دلیل از دست دادن مایعات، نباید روزه بگیرند.

این متخصص، تغذیه متعادل را اصل دوم عنوان می‌کند و می‌گوید: بیماران نباید در دوران روزه‌داری دچار کمبود پروتئین، ویتامین و مواد مغذی شوند، به‌ویژه افرادی که بخشی از روده آنها برداشته شده باید مراقبت بیشتری داشته باشند.
پیشگیری از عوارض گوارشی هم اصل سومی است که رجبی به آن اشاره و عنوان می‌کندت: بیمارانی که مستعد یبوست هستند باید بین افطار تا سحر فیبر و مایعات کافی مصرف کنند، در غیر این صورت روزه‌داری برای آنان مضر خواهد بود.

به گفته رجبی بیماران سرطانی که در مرحله حاد بیماری بوده و تحت شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی هستند، به هیچ عنوان نباید روزه بگیرند؛ اما افرادی که از جراحی چند ماه گذشته و وارد دوره بهبودی شده‌اند، در صورت صلاحدید پزشک می‌توانند روزه‌داری داشته باشند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران همچنین مصرف کافی مایعات، دریافت پروتئین مناسب، پرهیز از غذاهای پرچرب، بسیار شیرین و نوشابه‌های گازدار، افطار سبک، فعالیت بدنی ملایم و استراحت کافی را برای بیماران ضروری عنوان می‌کند و می‌گوید: بیمارانی که در حال حاضر امکان روزه‌داری ندارند، پس از بهبودی می‌توانند روزه‌های قضای خود را به‌جا آورند و اولویت همواره حفظ سلامتی است.