رخدادی اسرارآمیز که ۴۰ میلیون سال پیش میدان مغناطیسی زمین را دگرگون کرد
پژوهشگران شواهدی تازه یافتهاند که نشان میدهد وارونگی میدان مغناطیسی زمین در حدود ۴۰ میلیون سال پیش، بسیار کندتر و پیچیدهتر از آن چیزی بوده که تاکنون تصور میشد.
همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: میدان مغناطیسی زمین سپری نامرئی است که این سیاره را در برابر بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی محافظت میکند. این میدان در مقیاسهای زمینشناسی بارها وارونه شده، اما پژوهشی جدید نشان میدهد برخی از این وارونگیها ممکن است دهها هزار سال طول کشیده باشند؛ زمانی بسیار طولانیتر از برآوردهای کلاسیک.
به گزارش ساینسآلرت، دانشمندان در پژوهشی تازه به دورهای غیرمعمول در تاریخ زمین دست یافتهاند که طی آن، وارونگی میدان مغناطیسی با سرعتی بسیار کند رخ داده است. این رویداد به حدود ۴۰ میلیون سال پیش، در دوره ائوسن بازمیگردد؛ زمانی که زمین شرایط اقلیمی و زیستی کاملا متفاوتی با امروز داشته است.
بهطور معمول تصور میشود وارونگی قطبهای مغناطیسی زمین، یعنی زمانی که شمال و جنوب مغناطیسی جای خود را با هم عوض میکنند، حدود ۱۰ هزار سال طول میکشد. اما بررسیهای جدید نشان میدهد یک وارونگی در آن دوره حدود ۱۸ هزار سال و وارونگی دیگری دستکم ۷۰ هزار سال به طول انجامیده است. این نتایج، دیدگاههای پیشین درباره پایداری و رفتار میدان مغناطیسی زمین را به چالش میکشد.
این پژوهش به سرپرستی «یوهجی یاماموتو»، دیرینهمغناطیسشناس دانشگاه کوچی انجام شده است. تیم پژوهشی با بررسی مغزههای رسوبی استخراجشده از بستر اقیانوس اطلس شمالی، در نزدیکی سواحل نیوفاندلند، توانست تاریخچه تغییرات میدان مغناطیسی را در مقیاس دهها هزار سال بازسازی کند.
ذرات ریز مغناطیسی موجود در این رسوبات، مانند یک آرشیو طبیعی، جهت میدان مغناطیسی زمین را در زمان شکلگیری خود ثبت کردهاند.
بیشتر بخوانید:
- چالشهای اخلاقی بقا در سیاره سرخ | آیا انسان برای زندگی در مریخ نیازمند بازنویسی ژنتیکی است؟
- ایستگاه فضایی از حالت اضطرار خارج شد
- سیاراتی در جای اشتباه | معمای منظومهای که قوانین کیهانی را شکسته است
نتایج نشان میدهد این وارونگیها نهتنها طولانی بودهاند، بلکه رفتاری آشفته و ناپایدار داشتهاند. میدان مغناطیسی چندین بار دچار «بازگشت» شده و گویی در انتخاب جهت نهایی خود مردد بوده است. رفتاری که پیشتر نیز در وارونگی معروف «برونهِس–ماتویاما» که حدود ۷۷۵ هزار سال پیش رخ داد، مشاهده شده است.
منشأ این وارونگیها در هسته بیرونی زمین نهفته است؛ لایهای ضخیم از آهن و نیکل مذاب که حرکتهای پیچیده آن، ژنراتور میدان مغناطیسی زمین را میسازد. بیثباتی در این جریانها میتواند باعث وارونگی قطبها شود، بیآنکه خود سیاره از محورش منحرف شود.
اهمیت این کشف تنها به گذشته محدود نمیشود. اگر وارونگی بعدی میدان مغناطیسی نیز دهها هزار سال طول بکشد، زمین برای مدت طولانیتری در برابر تابشهای کیهانی و ذرات پرانرژی آسیبپذیر خواهد بود. به گفته پژوهشگران، چنین شرایطی میتواند بر جو زمین، نرخ جهشهای ژنتیکی، زیستبومها و حتی اقلیم اثر بگذارد.
این یافتهها یادآور آن است که میدان مغناطیسی زمین سامانهای پیچیده و پویاست؛ سامانهای که هنوز رازهای زیادی درباره رفتار آینده آن باقی مانده است.
گردآوری: کولاک
شما چه نظری دارید؟ دیدگاه خود را در سایت کولاک بنویسید.
