رمان تازه راشل کاسک، «زندگی ام»، به معمایی درباره شهرت، حریم خصوصی و مرز واقعیت و خیال تبدیل شده است. شخصیت اصلی، بازیگری مشهور به نام «ام»، شباهت زیادی به ناتالی پورتمن دارد و همین موضوع، بحثهایی درباره پیوند ادبیات و شایعات سلبریتیها به راه انداخته است؛ پدیدهای که «بیوگاسیپ» نامیده میشود.
همشهری آنلاین: در «زندگی ام» (Life of M)، شخصیت اصلی از کودکی وارد سینما میشود و به شهرتی گسترده میرسد؛ مسیری که بسیاری را به یاد ناتالی پورتمن میاندازد. پورتمن نیز در ۱۱سالگی با فیلم «لئون: حرفهای» شناخته شد و بعدها با بازی در «قوی سیاه» به یکی از چهرههای مطرح سینما تبدیل شد. همین شباهتها این پرسش را ایجاد کرده است که آیا «ام» (M) شخصیتی کاملاً خیالی است یا تصویری ادبی از پورتمن. حتی شایعه نارضایتی این بازیگر از رمان نیز در رسانهها منتشر شده، اما کاسک در کتابش بیشتر از آنکه به افشاگری درباره زندگی خصوصی یک ستاره بپردازد، درباره شهرت، هویت و نگاه جامعه به افراد مشهور تأمل میکند.
استفاده از چهرههای واقعی در ادبیات سابقهای طولانی دارد. برای نمونه، رمان «اورلاندو» نوشته ویرجینیا وولف با زندگی ویتا سکویل-وست مقایسه شد. همچنین شخصیت میراندا پریستلی در «شیطان پرادا میپوشد» بارها به آنا وینتور، سردبیر مجله «ووگ»، نسبت داده شد. تفاوت رمان کاسک در این است که او نشانههای مستقیم را کاهش میدهد و تصویری مبهم از یک زن مشهور ارائه میکند. خواننده ابتدا میخواهد بداند شخصیت «ام» چه کسی است، اما در ادامه متوجه میشود که خودِ این کنجکاوی نیز بخشی از موضوع رمان است. کاسک از مخاطب میپرسد چرا زندگی خصوصی افراد مشهور تا این اندازه برای ما جذاب است و چرا میخواهیم پشت هر شخصیت داستانی، چهرهای واقعی پیدا کنیم. در این نگاه، شهرت فقط موفقیت نیست؛ نوعی زندگی زیر نگاه دائمی دیگران است.
جنجال پیرامون «زندگی ام» نیز شاید همان چیزی باشد که رمان درباره آن هشدار میدهد. هرچه بیشتر تلاش کنیم هویت واقعی «ام» را کشف کنیم، بیشتر نشان میدهیم که افراد مشهور تا چه اندازه از داشتن حریم خصوصی محروماند. کاسک در نهایت، به جای چهره ناتالی پورتمن، کنجکاوی خود ما را در آینه ادبیات نشان میدهد. شاید به همین دلیل است که «زندگی ام» را نمیتوان صرفاً رمانی درباره یک بازیگر مشهور دانست. اهمیت اثر کاسک در این است که از یک شباهت جنجالی شروع میکند، اما خیلی زود به پرسشی بزرگتر میرسد: در عصر شبکههای اجتماعی، آیا هنوز میتوان میان شخصیت عمومی و زندگی خصوصی انسان مرزی روشن کشید؟
در نهایت، جذابیت رمان نه فقط در حدسزدن هویت «ام»، بلکه در همین بازی میان واقعیت و خیال است؛ جایی که خواننده همزمان هم دنبال کشف حقیقت است و هم متوجه میشود که بخشی از جذابیت داستان، همین ناتمام ماندن پاسخ است. کاسک با این ترفند، ادبیات را به میدان شایعه میآورد و سپس نشان میدهد که شاید شایعه، بیش از آنکه درباره سوژهاش باشد، درباره خودِ ما و میل سیریناپذیرمان به دانستن زندگی دیگران است.
