کارشناسان نظامی و سیاسی راهبرد بنیامین نتانیاهو را برای ورود یکجانبه به جبهه جنگ با ایران به چالش میکشند و جنگ آمریکا را یک شکست راهبردی با پیامدهای چشمگیر در اقتصاد جهانی میدانند.
به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، نخستوزیر اسرائیل که با انتخاباتی حساس در اواخر امسال روبروست – اشاره کرده است که ممکن است در حال بررسی اقدام یکجانبه برای طولانی کردن جنگ پرهزینه با ایران باشد، حتی در حالی که به نظر میرسد واشنگتن و تهران به توافق موقت برای باز کردن تنگه هرمز نزدیک شدهاند.
نتانیاهو در بیانیهای ادعا کرد: «ما امروز شنیدیم که احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، اعلام کرد که ایران قصد دارد به توسعه سلاح هستهای ادامه دهد.» این در حالی است که هیچ بیانیه رسمی از وحیدی در این مورد توسط دولت یا رسانههای رسمی ایران منتشر نشده است.
با این حال، نتانیاهو این فرصت را دید تا بار دیگر تهدید هستهای ایران را به عنوان تهدیدی وجودی مطرح کند. او در مراسمی دولتی در غرب اورشلیم به شرکتکنندگان گفت: «به عنوان نخستوزیر اسرائیل، مصمم هستم که از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری کنم.»
نتانیاهو با توصیف ایالات متحده به عنوان «بزرگترین متحد اسرائیل»، افزود که آماده است «هر کاری که لازم باشد» برای تضمین امنیت اسرائیل انجام دهد. از زمان آتشبس اولیه ماه آوریل بین ایالات متحده و ایران، اسرائیل تنها یک بار رسماً به ایران حمله کرده، حتی پس از آنکه این آتشبس بعداً شکسته شد و دو طرف خصومتها را در جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران از سر گرفتند.
اما ناظران – از جمله دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا – معتقدند که نتانیاهو میخواهد آمریکا را درگیر جنگ علیه ایران کند، جنگی که در اواخر فوریه با حمله مشترک آمریکا و اسرائیل که منجر به ترور و شهادت رهبر ایران شد، آغاز شد.
ترامپ در پاسخ به گزارشهایی مبنی بر اینکه نتانیاهو قصد دارد اطلاعات جدیدی را به واشنگتن بیاورد که ادعا میکند ایران در تأسیسات کوه پیکاکس در نزدیکی نطنز در مرکز ایران اورانیوم ذخیره میکند، به خبرنگاران گفت: «من نیازی ندارم که بیبی این را به من بگوید. بیبی این را به من میگوید چون میخواهد من درگیر بمانم.»
او سپس انتقاد خود را از نخستوزیر اسرائیل تشدید کرد و افزود: «چرا فقط به من نمیگویی؟ چرا باید آن را به جهان اعلام کنی؟»
به تنهایی بجنگ
با توجه به اینکه ایالات متحده و اسرائیل تاکنون نتوانستهاند دولت ایران را سرنگون کنند یا امتیازاتی را در تنگه هرمز به زور بگیرند، بسیاری از تحلیلگران معتقدند این جنگ ناموفق بوده است. مسدود کردن تنگه هرمز – که قبلاً یک آبراه آزاد بود – توسط ایران بخش زیادی از اقتصاد جهان را فلج کرده است.
قیمت جهانی نفت افزایش یافته و کمبود گاز مایع، صادرات کود، منابع گوگرد و خوراک پتروشیمی، همگی خطوط تأمین بینالمللی را تهدید میکنند.
آهرون برگمن، تحلیلگر امنیتی اسرائیلی و عضو ارشد آموزشی در دپارتمان مطالعات جنگ در کالج کینگ لندن، گفت: «جنگ علیه ایران یک فاجعه راهبردی است. هیچیک از اهداف اولیه محقق نشده … ترامپ به شدت به دنبال خروج از این جنگ است. تقریباً به هر قیمتی. او فقط به باز کردن [تنگه] اهمیت میدهد.»
اما در اسرائیل، تمرکز کمتر بر اقتصاد جهان و بیشتر بر خطر درکشده از سوی ایران و گروههای متحد آن در سراسر منطقه است. نتانیاهو به طور مداوم خط مشی تهاجمی در قبال ایران، قدرتی که بارها ادعا کرده در آستانه عبور از آستانه توانایی سلاحهای هستهای است، دنبال کرده است.
همچنین تصور میشود او از جمله بلندترین صداهایی بوده است که سال ۲۰۱۸ ترامپ را به خروج از توافق هستهای که توسط باراک اوباما، رئیس جمهوری قبلی آمریکا، به توافق رسیده بود، ترغیب کرده است.
کوبی مایکل، محقق ارشد موسسه امنیت ملی میسگاو اسرائیل، گفت: «راهبرد اسرائیل روشن است. ایران همچنان به دستیابی به ظرفیت هستهای نزدیک است و نشان داده که میتواند به تولید موشکهای بالستیک و تأمین نیروهای نیابتی خود در منطقه ادامه دهد.»
مایکل افزود که جنگ علیه ایران در حال حاضر از دیدگاه اسرائیل یک شکست مفتضحانه است، چرا که هم ایالات متحده و هم ایران اصرار دارند پیروز شدهاند. با این حال، مایکل مذاکرات فعلی را «بیفایده» و بعید دانست که امنیت پایدار در منطقه ایجاد کند. به باور مایکل، اسرائیل در صورت لزوم آماده است تا به تنهایی بجنگد.
تصورناپذیر
با این حال، در حالی که برخی در اسرائیل از توانایی این کشور برای حمله یکجانبه به ایران در مخالفت با خواستههای ایالات متحده اطمینان داشتند، برخی دیگر با احتیاط اظهار داشتند که صحبتهای نتانیاهو در مورد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای ممکن است چیزی بیش از لفاظی پیش از انتخابات باشد که میتواند هم میراث او و هم در نتیجه محاکمه طولانیمدت فساد او، آزادی شخصیاش را به خطر بیندازد.
رابطه با ایالات متحده برای رأیدهندگان اسرائیلی مهم است، اما به نظر میرسد روابط بین نتانیاهو و ترامپ سردتر از حد معمول است. فراتر از اصطکاک بر سر عدم تمایل اسرائیل به پذیرش شرایطی که ظاهراً توسط هیئت صلح تحت حمایت ترامپ در غزه به آن تحمیل شده، گزارشهای گستردهای از تنشها بر سر حملات اسرائیل در لبنان نیز وجود داشته که بارها مذاکرات ایالات متحده با ایران را تهدید به از مسیر خارج کردن کرده است.
آرون دیوید میلر، نویسنده و دیپلمات سابق آمریکایی، گفت: «اقدام یکجانبه اسرائیل علیه ایران غیرقابل تصور است. اگر ایران یا حزبالله مستقیماً به اسرائیل حمله کنند، چنین چیزی ممکن است، اما صحبت از حمله اسرائیل به ایران در حال حاضر، زمانی که مذاکرات ایالات متحده بسیار به نتیجه نزدیک است، غیرممکن است.»
او گفت روابط بین این دو متحد وارد مرحلهای منحصر به فرد شده است. در حالی که ایالات متحده از زمان رابطهاش با بریتانیا در طول جنگ جهانی دوم هرگز با یک متحد از نظر نظامی تا این حد نزدیک همکاری نکرده بود، روابط دیپلماتیک به ندرت تا این حد پرتنش بوده است.
میلر افزود: «انتقادهای پر از توهین ترامپ از نتانیاهو؛ مذاکرات مستقیم او با حماس در مورد غزه؛ لغو تحریمهای سوریه با وجود اعتراضات اسرائیل و مذاکرات او با ایران بدون مشارکت اسرائیل، همگی به تغییر روابط اشاره دارند. اینکه این موضوع چه معنایی برای کمکهای نظامی آینده ایالات متحده به اسرائیل – از جمله همکاری دفاعی، اشتراکگذاری اطلاعات، تحقیق و توسعه و حمایت دیپلماتیک در مجامع بینالمللی – خواهد داشت، هنوز مشخص نیست.»
با این حال، میلر تأکید کرد: «بگذارید واضح بگویم. نتانیاهو نقش بسیار مهمی در چگونگی شروع این جنگ داشت. اما حالا دیگر نقشی در چگونگی تغییر آن به مرحله بعدی نخواهد داشت.»
