دکترین دونالد ترامپ همیشه رابطهای ضعیف با حقیقت داشته است و این تقصیر یک وکیل بدنام نیویورکی بود که به یک غول جوان املاک و مستغلات آموخت همیشه ادعای پیروزی کند و هرگز شکست را نپذیرد. متأسفانه رئیس جمهوری آمریکا رقیبی سرسختتر از خودش پیدا کرده است؛ ایران!
به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از گاردین، در حالی که ترامپ ادعا میکند مذاکرات جدید با تهران این هفته آغاز میشود، ایران نشان داده است که میتواند با پرتاب موشکهای بالستیک به پایگاههای آمریکایی در منطقه و حفظ کنترل تنگه هرمز و در واقع به دست گرفتن ابتکار عمل در روند صلح متوقفشده، دوباره آتش درگیری را شعلهور کند. زمان برای ترامپ بسیار مهم است زیرا عقربههای ساعت به سمت بحران جهانی انرژی و انتخابات میاندورهای دردناک برای او و حزب جمهوریخواه میرود.
اما به محض اعلام آخرین تلاش برای دستیابی به یک توافق صلح، ایران ماجرا را تکذیب کرد و رئیس جمهوری آمریکا بار دیگر خشمگین شد. او در رسانه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «رهبری ایران به طرزی باورنکردنی دورو است!» و گفت که ایران برای ملاقات التماس کرده و مذاکرات از قبل آغاز شده بود. «هیچ چیز به ایران نمیرسد، مگر اینکه ما بخواهیم و هیچ چیز نخواهد رسید، مگر اینکه یک توافق یا تسلیم کامل حاصل شود.»
ترامپ از آغاز جنگ دهها بار گفته توافق با ایران قریبالوقوع است و آخرین ادعای او مبنی بر اینکه مذاکرات جدید میتواند ظرف چند روز به توافق صلح منجر شود، نشاندهنده ناامیدی دولت برای بازگشایی تنگه و یافتن نقشه راهی برای خروج از بحران است. ترامپ پس از وعده «ضربه بسیار سخت» به ایران، روز یکشنبه تغییر موضع داد و ادعا کرد مذاکرات ادامه خواهد یافت و «محدودههای توافق» برای بازگشایی تنگه هرمز و «خلع سلاح هستهای ایران» مورد توافق قرار گرفته است.
متأسفانه، ایرانیها موافق نیستند. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز دوشنبه در بیانیهای هر گونه مذاکره صلح را تکذیب کرد. اسماعیل بقایی گفت: «ما در حال حاضر با ایالات متحده مذاکره نمیکنیم. مذاکرات ما با عمان برای تضمین عبور از تنگه هرمز است.» بقایی افزود که این ممکن است به توافق منجر شود. اما بازگشت تنگه هرمز به وضعیت قبل از جنگ ممکن نیست و در واقع این آبراه را برای آیندهای قابل پیشبینی به یک فوتبال سیاسی تبدیل خواهد کرد.
اوضاع از آخرین دور مذاکرات تغییر چندانی نکرده است. ایران همچنان قادر به بستن تنگه هرمز و جلوگیری از کشتیرانی – از جمله یک پنجم عرضه نفت جهانی – از طریق این آبراه حیاتی است. ایالات متحده همچنان قادر به وارد کردن حملات ویرانگر به ایران است – با وجود کمبود مهمات کلیدی که میتواند برای جنگ علیه رقبای کلیدی مانند چین مورد نیاز باشد – اما فاقد اهداف معناداری است که بتواند ایران را مجبور به تغییر سیاست خود کند.
دولت ترامپ از ماه آوریل تمایل خود را برای پایان دادن به این درگیری نشان داده و از آن زمان تاکنون سه آتشبس برقرار و فروپاشیده است. با کمی بیش از سه ماه مانده به انتخابات میاندورهای ایالات متحده، که انتظار میرود جمهوریخواهان در آن مجلس نمایندگان و احتمالاً حتی سنا را از دست بدهند، یک نظرسنجی جدید رویترز/ایپسوس هفته گذشته نشان داد که کمتر از یکسوم آمریکاییها از جنگ در ایران حمایت میکنند و ۶۹٪ معتقدند ترامپ «اهداف دخالت نظامی ایالات متحده در ایران را به روشنی توضیح نداده است».
برای ایران، غیرقابل پیشبینی بودن راهبردی به سلاحی جدید در جنگی تبدیل شده است که برخلاف انتظار، موقعیت مذاکره آن را تقویت کرده و به تهران ابزارهایی تازه برای کاهش عرضه جهانی نفت و حمله به متحدان منطقهای ایالات متحده در خلیج فارس داده است.
الکس واتانکا، عضو ارشد موسسه خاورمیانه و متخصص مسائل امنیتی خاورمیانه با تمرکز بر ایران، هفته گذشته در پادکست این موسسه گفت: ایران به این نتیجه رسیده است که بهترین راهبردش «به حداکثر رساندن دردی است که میتوانند به ایالات متحده و شرکایش در منطقه تحمیل کنند». این دیدگاه وجود داشت که ترامپ «هنوز واقعاً برای توافق با ایران آماده نیست، نه توافقی که به هر حال برای ایرانیها مفید باشد».
ایران همچنین با توجه به محاصره اقتصادی ایالات متحده که عملاً تجارت با خارج از کشور را متوقف کرده است، با کمبود وقت مواجه است. آنها اکنون در نقطهای هستند که فکر نمیکنند فقط نشستن و دورهای متوالی مذاکرات دیپلماتیک بهترین راه پیش رو باشد. تهران در تلاش است تا اوضاع را تغییر دهد و ببیند آیا میتواند به نتیجهای متفاوت برسد یا نه.
