تیم ملی والیبال ایران پس از پایان لیگ ملتها با انتقادهای زیادی درباره عملکرد فنی و ذهنی بازیکنان روبهرو شد اما حالا یک دغدغه جدید روی میز فدراسیون قرار گرفته است؛ تأثیر قراردادهای سنگین باشگاهی بر تمرکز بازیکنان در پیراهن ملی.
به گزارش همشهری آنلاین، پوشیدن پیراهن تیم ملی برای هر ورزشکاری باید بالاترین افتخار باشد؛ جایگاهی که رسیدن به آن سالها تلاش، رقابت و از خودگذشتگی میخواهد. با این حال، در ورزش حرفهای امروز همیشه همه چیز به همین سادگی نیست. گاهی قراردادهای سنگین باشگاهی، آینده مالی بازیکن و ترس از مصدومیت، ناخودآگاه ذهن ورزشکار را درگیر میکند و همین موضوع روی کیفیت عملکرد او در تیم ملی سایه میاندازد.
این روزها چنین دغدغهای در والیبال ایران نیز مطرح شده است. تیم ملی لیگ ملتهای ۲۰۲۶ را با نتایجی پایینتر از انتظار به پایان رساند؛ تیمی که اگرچه نشانههایی از پیشرفت داشت، اما اشتباهات فردی، افتهای ناگهانی در جریان مسابقات و از دست دادن تمرکز در امتیازات حساس، بارها مورد انتقاد کارشناسان قرار گرفت. حتی روبرتو پیاتزا نیز بارها به این موضوع اشاره کرد که تیمش در مقاطع حساس مسابقه از نظر ذهنی خیلی زود از هم میپاشد.
میلاد تقوی، رئیس فدراسیون والیبال، نیز با تأیید این مسئله، ریشه بخشی از مشکلات را در مسائل روحی و روانی دانست و گفت: «خیلی از مشکلات شخصی است و نمیتوانم بازگو کنم، چرا که بار اضافه به تیم ملی و خودمان وارد میکنیم. همانطور که پیاتزا گفت خیلی زود وا میدهیم که قطعا علت آن روحی و روانی است. من اصرار دارم که بچهها در جریان مسابقات از فضای مجازی دور باشند، اما نمیتوانیم ۲۴ ساعت آنها را کنترل کنیم.»
اما مهمترین بخش صحبتهای رئیس فدراسیون، شاید اشاره به موضوعی بود که سالهاست در ورزش حرفهای جهان درباره آن بحث میشود؛ تأثیر قراردادهای سنگین باشگاهی بر ذهنیت بازیکنان در تیم ملی.
تقوی در این باره گفت: «وقتی بازیکنی قبل از لیگ ملتها قرارداد ۲۰ یا ۲۵ میلیاردی میبندد، ناخودآگاه به این فکر میکند که مصدوم نشود تا قراردادش به هم نخورد. این موضوع مهمی است که باید روی میز ما برای بررسی باشد.»
این نگرانی، البته مختص والیبال ایران نیست. در فوتبال اروپا نیز بارها دیده شده بازیکنانی که در آستانه انتقالهای بزرگ یا پس از امضای قراردادهای چند ده میلیون یورویی قرار دارند، با احتیاط بیشتری در دیدارهای ملی حاضر میشوند.
نمونههای متعددی از انصراف بازیکنان از اردوهای ملی به دلیل نگرانیهای پزشکی یا توصیه باشگاهها وجود داشته و همین مسئله همواره محل اختلاف میان باشگاهها و فدراسیونها بوده است. در بسکتبال NBA نیز بسیاری از ستارهها به دلیل نگرانی از مصدومیت، حضور در برخی رقابتهای ملی یا تورنمنتهای تابستانی را محدود کردهاند.
البته این به معنای کمکاری عمدی بازیکنان نیست. هیچ ورزشکاری دوست ندارد با پیراهن تیم ملی ناکام باشد، اما واقعیت این است که ذهن انسان در برابر امنیت شغلی و آینده مالی واکنش نشان میدهد. وقتی یک مصدومیت میتواند قرارداد چند ده میلیاردی را به خطر بیندازد، کنترل این نگرانی کار سادهای نیست و دقیقاً به همین دلیل است که در ورزش حرفهای دنیا، روانشناس ورزشی و برنامههای ذهنی به اندازه تمرینات فنی اهمیت پیدا کردهاند.
از سوی دیگر، صحبتهای تقوی درباره دوری از فضای مجازی نیز بیدلیل نیست. در سالهای اخیر بسیاری از تیمهای ملی جهان، از جمله در فوتبال و والیبال، محدودیتهایی برای استفاده از شبکههای اجتماعی در زمان مسابقات اعمال کردهاند؛ زیرا فشار افکار عمومی، انتقادها و حتی توهینها میتواند تمرکز ورزشکار را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. وقتی بازیکنی پس از هر مسابقه با موجی از قضاوتها روبهرو میشود، حفظ آرامش ذهنی دشوارتر خواهد شد.
والیبال ایران امروز بیش از هر چیز به بازسازی ذهنی نیاز دارد. تیمی که میانگین سنی پایینی دارد، از نظر فنی ظرفیت رشد قابل توجهی نشان داده، اما برای عبور از لحظات بحرانی مسابقات هنوز به بلوغ ذهنی نرسیده است. اگر قرار باشد این نسل در قهرمانی آسیا، بازیهای آسیایی، قهرمانی جهان و در نهایت المپیک نتایج متفاوتی رقم بزند، حل این چالشها باید در اولویت کادر فنی و فدراسیون باشد.
شاید مهمترین پیام صحبتهای تقوی نیز همین باشد؛ اینکه موفقیت تیم ملی فقط با تمرین بیشتر یا تغییرات تاکتیکی به دست نمیآید. تا زمانی که دغدغههای ذهنی، فشار فضای مجازی و نگرانی از آینده مالی بازیکنان مدیریت نشود، نمیتوان انتظار داشت استعدادهای والیبال ایران در حساسترین لحظات، بهترین نسخه خود را روی زمین به نمایش بگذارند.
