نگاهی اجمالی به ارقام رسمی نشان میدهد در طول سه ماهه نخست امسال به طور چشمگیری بر هزینههای معیشتی افزوده شده است و این در حالی است که معوقات بازنشستگان با وجود اینکه تیرماه هم پایان یافت و با وجود این تورم کم سابقه، پرداخت نشده است.
به گزارش خبرآنلاین افزایش ندادن مستمری بازنشستگان از ابتدای سال دیگر به یک رویه ثابت دولتها همراه شده است. هر چند شرایط جنگی و تحریم به مشکلات کشور افزوده شده و اداره منابع موجود را دشوار کرده اما دولتها هم نشان دادند که پیش از جنگ نیز مایل به افزایش مستمری بازنشستگان از ابتدای سال نداشتهاند. بررسیها نشان میدهد از سال ۹۹ تا کنون تنها در سال ۱۴۰۰ از همان ابتدا، یعنی از فروردین ماه افزایش مستمری بازنشستگان لحاظ شد.
در سال ۹۹ به دلیل شیوع کرونا دولت وقت دچار مشکلات زیادی در منابع خود شد. آن زمان همراه با کرونا، سیاست فشار حداکثری، فروش نفت به کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه رسید و دولت وقت مشکلات زیادی داشت. بنابراین تا تیرماه معوقات بازنشستگان پرداخت نشد. در سال ۱۴۰۰ از همان ابتدای سال این اتفاق رخ داد و در سال ۱۴۰۱، همزمان با تغییر دولت، تا مهر ماه دولت سیزدهم حاضر به پرداخت عقب افتادگیها نشد. در سال ۱۴۰۲ معوقات را در خرداد ماه پرداختند و در ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به ترتیب تیر ماه و مهر ماه زمان پرداخت معوقات بود.
امسال، تیرماه هم رو به پایان است اما هنوز دولت مابهالتفاوت مستمری بازنشستگان برای دو ماه ابتدایی سال را نپرداخته است. در حالیکه همه ساله از ابتدای سال باید مستمری بازنشستگان افزایش یابد، اما در این سالها چنین اتفاقی هر بار پس از چند ماه تاخیر رخ داده است. امسال اما به دلیل شرایط دشوار اقتصادی، بازنشستگان انتظار سرعت عمل بیشتری را داشتند. در شرایطی که شدت تورم بیش از هر زمان دیگری است، هر ماه عقب انداختن معوقه بازنشستهها، به معنای تضعیف دو چندان قدرت خرید مستمری آنها است. هر چند نپرداختن به موقع مستمری بازنشستگان در سالهای گذشته یک اقدام قابل توجیه به حساب نمیآید که امروز بتواند دستاویزی برای کوتاهیهای امروز باشد.
تورم سنگینتر از همیشه برای بازنشستگان و کارگران
ایران کشوری است که در نیم قرن گذشته همواره با تورم روبهرو بود است ولی تورمی که اکنون بر اقتصاد کشور سایه انداخته، شدتی به مراتب بیش از همه سال های دیگر داشته است. به زبان سادهتر، تورم به خودی خود رشد فقر را تشدید میکند اما ویژگی اصلی تورمی که ۸۸.۶ درصدی که امروز بر کشور حاکم شده، فشار حداکثری آن بر سفره عموم مردم و به خصوص فرودستان و اقشار کمتر برخوردار است.
براساس گزارش اخیر مرکز آمار ایران، در حالی که دهک اول (فقیرترین دهک درآمدی) تورم نقطهای که در خرداد ماه حس کرد معادل ۱۰۰.۲ درصد بوده و برای دهک دوم به ۱۰۱.۴ درصد رسیده، تورمی که دهک دهم (ثروتمندترین دهک) تجربه کرده ۸۵.۸ درصد بوده است. به زبان سادهتر شدت تورمی که تهیدستان تجربه کردند ۱۵.۶ درصد بیش از تورمی بود که ثروتمندان حس کردند.
از مهمترین دلایل افزایش فشار معیشتی بر فرودستان، در تورم فعلی کشور، بالاتر بودن نرخ تورم در گروه خوراکیها نسبت به دیگر گروهها هاست. در شرایطی که تورم سالانه و نقطه به نقطه ۶۲ و ۸۸.۶ درصد اعلام شدند تورم سالانه و نقطه به نقطه گروه خوراکیها به ترتیب ۹۰.۷ درصد و ۱۳۴.۶ درصد بوده است. بالاتر بودن تورم خوراکیها با توجه به سهم بیش از ۴۰ درصدی آن در هزینههای خانوارهای فقیر، فشار تورمی بر فرودستان را دو چندان کرده است.
همچنین شدت رشد نرخ تورم پس از آغاز سال جاری به شکل محسوسی افزایش یافته است. مرکز آمار ایران شاخص نرخ شاخص تورم را در اسفند پارسال ۵۴۲.۳ و در خرداد ماه امسال ۶۵۶.۴ اعلام کرده است. یعنی شاخصهای قیمتی در یک بازه زمانی سه ماهه، در طول بهار سال جاری، ۲۱ درصد به شاخص تورم اضافه شده است.این شاخص در ابتدای سال ۱۴۰۰ معادل ۱۰۰ بود، در سه ماهه نخست امسال ۱۱۴ واحد رشد کرد.
در اسفند ماه تورم سالانه و نقطه به نقطه به ترتیب ۵۰.۶ درصد و ۷۱.۸ درصد بودند اما در خرداد ماه تورم سالانه به ۶۲ درصد و تورم نقطه به نقطه به ۸۸.۶ درصد رسید. ارقامی که تاکنون از سوی مرکز آمار ایران گزارش نشده بود.
تورم ماهانه نیز برای فروردین ماه ۵ درصد، برای اردیبهشت ۸.۸ درصد و برای خرداد ۵.۹ درصد بوده است. لازم به توجه است که اگر برای یک سال مداوم نرخ تورم ماهانه ۵ درصد باشد، تورم سالانه به بیش از ۷۰ درصد میرسد و اگر برای یک سال تورم ماهانه ۸.۵ درصد باشد، در پایان سال نرخ تورم سالانه بیش از ۱۰۰ درصد خواهد شد.
مقایسه تورم بهار ۱۴۰۵ با ۱۴۰۴
محاسبه تورم فصلی با استناد به آمارهای رسمی تقریبا غیرممکن است. با این حال میتوان از راههای مختلف به فهمی بهتر از شدت تورم رسید. در یک مقایسه ساده میتوان ارقام تورم سه ماهه بهار ۱۴۰۵ را با ۱۴۰۴ هم مقایسه کرد. در سال گذشته تورم ماهانه فروردین، اردیبهشت و خرداد به ترتیب ۳.۹ درصد، ۲.۷ درصد و ۳.۳ درصد رشد کرد. مجموع سه ماهه تورم ماهانه بهار ۱۴۰۴ به ۹.۹ رسیده است. در بهار امسال اما فقط در اردیبهشت ماه تورم ماهانه ۸.۸ درصد بود و مجموع تورم ماهانه بهار به ۱۹.۷ رسیده، یعنی چیزی بیش از دو برابر مجموع تورم ماهانه پارسال.
در ابتدای ۱۴۰۴ نرخ تورم نقطه به نقطه ۳۸.۹ درصد بود که در خرداد ماه به ۳۹.۴ درصد رسید یعنی نیم درصد بر میزان آن افزوده شد و تورم سالانه هم در حالی در پایان بهار ۳۴.۵ درصد اعلام شد که نسبت به فروردین ۱.۳ درصد رشد کرده بود. در فروردین امسال نرخ تورم نقطهای ۷۳.۵ درصد بود و در خرداد به ۸۸.۶ درصد رسید که بیانگر افزایش ۱۵.۱ واحد درصدی است و نرخ تورم سالانه که در آغاز سال ۵۳.۷ درصد بود هم در پایان بهار به ۶۲ درصد رسید که ۸.۳ واحد درصد رشد کرده است.
جهشهای چشمگیر قیمت خوراکیها در سه ماه
همانطوریکه پیشتر عنوان شد، تورم خوراکیها به نحو محسوسی از تورم دیگر اقلام پیشی گرفته است. این موضوع تا جایی است که حتی در ارقام اعلامی از سوی مرکز آمار ایران هم عیان شده است. مرکز آمار و بانک مرکزی در اغلب محاسبات خود، قیمتها را حداقلی در نظر میگیرند ولی با این وجود نگاهی سرانگشتی به محاسبات آنها هم نشان میدهد قیمت خوراکیها، به عنوان مهمترین بخش سبد معیشتی افراد به نحوی چشمگیر افزایش یافته است.
شیر که در اسفند ماه ۹۵ هزار و ۵۵۱ تومان قیمت داشت در پایان خرداد ۱۱۸ هزار و ۷۴۸ تومان خرید و فروش شد که افزایش ۲۳ هزار تومانی آن را نشان میدهد. پنیر در خردادماه در حالی به قیمت ۲۱۶ هزار و ۵۱۹ تومان در بازار عرضه شد که در اسفند ۱۷۴ هزار تومان بود. قیمت ماست هم که در ابتدای سال ۱۲۷ هزار تومان بود در پایان بهار به بیش از ۱۵۶ هزار تومان رسید.
قیمت روغن جامد هم در حالی در پایان خرداد ماه به ۴۸۲ هزار تومان رسیده که در اسفند ماه ۳۵۴ هزار تومان بود. گفتنی است قیمت روغن در یک سال گذشته افزایش ۴۵۴ درصدی داشته است. در تیرماه ۱۴۰۴ قیمت روغن جامد ۹۶ هزار تومان بود. هر کیلوگرم مرغ هم که در پایان سال گذشته ۲۵۸ هزار تومان بود در پایان بهار امسال به ۳۸۶ هزار تومان رسید.
مرکز آمار قیمت هر کیلو گوشت گاو را در پایان بهار امسال یک میلیون و ۶۰۹ هزار تومان گزارش کرد و این قیمت را برای پایان سال گذشته معادل یک میلیون و ۴۸۸ هزار تومان محاسبه کرده بود. هر شانه تخم مرغ از ۱۹۵ هزار تومان به ۲۷۴ هزار تومان افزایش یافت. هر کیلو گرم برنج خارجی هم با افزایش ۴۳ هزار تومانی به ۲۸۴ هزار و ۷۵۰ تومان در پایان خرداد ماه ۲۸۴ هزار تومان اعلام شد.
۲۲۳۲۲۹
