وقوع دو زمینلرزه ۴.۹ و ۵.۲ ریشتری بامداد دیروز در جنوب جوانرود و شرق سرپل ذهاب، بار دیگر نگاهها را به یکی از فعالترین گسلهای ایران معطوف کرده است. به گفته یک زلزلهشناس، این دو رخداد را نباید زمینلرزههایی مستقل دانست، بلکه آنها ادامه فعالیت همان سامانه گسلی هستند که زلزله ویرانگر ۷.۳ ریشتری سال ۱۳۹۶ را رقم زد؛ سامانهای که همچنان توان ایجاد زمینلرزههای بزرگتر را دارد.
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، در گفتوگو با خبرآنلاین با اشاره به اینکه این دو زمینلرزه در عمق حدود ۲۰ کیلومتری زمین رخ دادهاند، گفت: موقعیت و عمق این رخدادها نشان میدهد آنها به احتمال زیاد به گسل پیسنگی سرپل ذهاب مرتبط هستند؛ همان گسلی که عامل زلزله مرگبار آبان ۱۳۹۶ بود.
او با اشاره به سابقه تاریخی این پهنه لرزهخیز افزود: شواهد تاریخی نشان میدهد شهر باستانی حلوان، در محدوده سرپل ذهاب امروزی، دستکم دو بار در سالهای ۹۵۸ و ۱۱۴۹ میلادی بر اثر زمینلرزههای بزرگ بهطور کامل ویران شده است. به گفته زارع، شباهتهای زمینشناسی میان آن رخدادهای تاریخی و زلزله سال ۱۳۹۶ نشان میدهد این منطقه چرخههای لرزهای طولانی اما بسیار قدرتمندی را تجربه میکند.
این زلزلهشناس همچنین هشدار داد تجربه زلزله ۱۳۹۶ نشان داد با وقوع یک زمینلرزه بزرگ، فعالیت گسل پایان نمییابد. پس از آن زلزله، علاوه بر هزاران پسلرزه، چهار زمینلرزه مستقل با بزرگی بیش از ۶ ریشتر نیز در منطقه رخ داد که بیانگر پیچیدگی رفتار سامانه گسلی سرپل ذهاب است.
زارع با اشاره به پدیده انتقال تنش یا «اثر دومینو» تأکید کرد زلزله سال ۱۳۹۶ بخشی از تنش را به گسلهای مجاور منتقل کرده و همین موضوع احتمال رخداد زمینلرزههای متوسط تا بزرگ را در این پهنه همچنان حفظ کرده است. به گفته او، مجموعه شواهد تاریخی، زمینشناسی و لرزهشناسی نشان میدهد زلزلههای امروز بخشی از روند فعال همین سامانه هستند و احتمال وقوع زلزلههایی با بزرگای بیش از ۶ ریشتر همچنان وجود دارد؛ موضوعی که ضرورت پایش مستمر منطقه و آمادگی مدیریت بحران را دوچندان میکند.
مشروح این گفتوگو را اینجا بخوانید.
۴۷۴۷
