نهج زندگی | دل، بیحکمت میمیرد

امام علی در نهجالبلاغه با تشبیه دل به بدن، بر نیاز قلب انسان به طراوت حکمت تأکید میکنند و هشدار میدهند که دلبستگی به شهوات، جان را از اثرپذیری پند و اندرز محروم میسازد؛ حقیقتی که راه آرامش دل و رهایی از غبار غفلت را نشان میدهد.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، راه رسیدن به آرامشِ دل و جان، همانا رهایی از تعلقات دنیوی است؛ تنها در این صورت است که سفره دل و جانِ ما، مهیّای پذیرش مائده الهی میگردد.
بنابر روایت حوزه امیرالمؤمنین امام علی علیهالسلام در نهجالبلاغه میفرمایند:
«إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ کَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ، فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ [الْحِکْمَهِ] الْحِکَمِ.» (حکمت ۹۱)
همانا این دلها همانند بدنها افسرده میشوند، پس برای شادابی دلها، سخنان زیبای حکمتآمیز را بجویید.
شرح:
همانگونه که جسم انسان نیازمند توجه است، روح و جان او نیز از این توجه بینیاز نیست.
غفلت، بر آیینه دل غبار نشانده و در صورت تداوم، دل را میمیراند. آن نسیم رحمتی که این غبار را زدوده و باعث حیاتِ دل و جان میگردد، همان گوشسپردن به سخنان حکیمانه است.
ارزش این مطلب تا حدّی است که امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرمایند:
«مَا أَهْدَی اَلْمَرْءُ اَلْمُسْلِمُ عَلَی أَخِیهِ هَدِیَّهً أَفْضَلَ مِنْ کَلِمَهِ حِکْمَهٍ یَزِیدُهُ اَللَّهُ بِهَا هُدًی وَ یَرُدُّهُ عَنْ رَدًی.» (بحارالانوار، ج ۲، ص ۲۵)
بهترین هدیهای که انسانِ مسلمان به برادر خود میدهد، سخن حکیمانهای است که خداوند به سبب آن بر هدایت او بیفزاید و از هلاکت بازش دارد.
از سوی دیگر، همواره باید ظرفِ روح و جانِ خویش را آماده و مهیّای پذیرش سخنان حکیمانه نشان دهیم، چرا که در غیر این صورت، این هدیه الهی (= حکمت) در جان و دل ما نفوذ نخواهد کرد.
لذاست که امام علی علیهالسلام در بیانی دیگر، اینگونه هشدار میدهند:
«غَیْرُ مُنْتَفِعٍ بِالْعِظَاتِ قَلْبٌ مُتَعَلِّقٌ بِالشَّهَوَاتِ.» (غررالحکم، ج ۱، ص ۴۷۲)
دلی که در بند شهوات است، از پند و اندرزها سودی نصیبش نمیشود.
بنابراین راه رسیدن به آرامشِ دل و جان، همانا رهایی از تعلقات دنیوی است؛ تنها در این صورت است که سفره دل و جانِ ما، مهیّای پذیرش مائده الهی میگردد.
گردآوری: کولاک
شما چه نظری دارید؟ دیدگاه خود را در سایت کولاک بنویسید.




