سقوط کم سابقه قیمت طلای جهانی ؛ ریزش تا کجا ادامه دارد؟

به گزارش همشهری آنلاین، بازار جهانی طلا در پایان هفته گذشته شاهد یکی از تاریخی‌ترین نوسانات خود بود. بهای هر اونس طلا در معاملات روز جمعه ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ با افتی بیش از ۹ درصدی مواجه شد؛ حرکتی که بسیاری از منابع بین‌المللی آن را بزرگ‌ترین کاهش روزانه قیمت طلا از اوایل دهه ۱۹۸۰ تاکنون توصیف کرده‌اند. این اتفاق در حالی رخ داد که طلا طی ماه‌های گذشته در مسیر یک روند صعودی پرقدرت قرار داشت و به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده بود.

چرا طلا ناگهان فرو ریخت؟

مهم‌ترین محرک این ریزش شدید، تغییر ناگهانی انتظارات بازار نسبت به سیاست پولی آمریکا بود. اعلام خبر مربوط به احتمال انتصاب چهره‌ای با رویکرد سخت‌گیرانه‌تر در رأس فدرال رزرو، این سیگنال را به بازارها مخابره کرد که مسیر کاهش نرخ بهره ممکن است کندتر یا حتی متوقف شود.

افزایش احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا، به‌طور مستقیم جذابیت دارایی‌هایی مانند طلا را کاهش می‌دهد؛ چرا که طلا برخلاف اوراق بدهی یا سپرده‌ها، بازده دوره‌ای ندارد. هم‌زمان با این تحول، شاخص دلار آمریکا تقویت شد و بازده اوراق خزانه‌داری افزایش یافت؛ دو عاملی که معمولاً به زیان بازار طلا عمل می‌کنند.

در کنار عوامل بنیادی، نباید نقش عوامل فنی را نادیده گرفت. طلا پیش از این ریزش، رشد قابل توجهی را تجربه کرده بود و بخش مهمی از سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت با مشاهده نخستین نشانه‌های تغییر جهت بازار، اقدام به سودگیری گسترده کردند. این رفتار زنجیره‌ای باعث تشدید فشار فروش و سقوط سریع قیمت شد.

نقره؛ سقوط سنگین‌تر از طلا

بازار نقره حتی شرایطی متلاطم‌تر از طلا را پشت سر گذاشت. قیمت نقره در همان روز با افتی دو رقمی مواجه شد و در مقاطعی بیش از ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش یافت. دلیل شدت بیشتر این نزول را باید در ماهیت نقره جست‌وجو کرد.

نقره علاوه بر نقش سرمایه‌ای، یک فلز صنعتی محسوب می‌شود و نسبت به چشم‌انداز رشد اقتصادی، نرخ بهره و نوسانات بازارهای مالی حساسیت بیشتری دارد. حضور پررنگ معامله‌گران سفته‌باز و موقعیت‌های اهرمی در بازار نقره نیز باعث شد با تغییر فضای روانی بازار، موج خروج سرمایه با سرعت بیشتری شکل بگیرد.

آیا بازار طلا وارد روند نزولی شده است؟

با وجود شدت این ریزش، بسیاری از تحلیلگران معتقدند آنچه در روز جمعه رخ داد، لزوماً به معنای پایان بازار صعودی طلا نیست. از نگاه آن‌ها، این افت می‌تواند یک اصلاح عمیق اما موقتی پس از یک دوره رشد پرشتاب باشد.

در سطح کلان، عواملی مانند تداوم خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی، سطح بالای بدهی دولت‌ها، نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک و ریسک‌های اقتصادی جهانی همچنان از قیمت طلا حمایت می‌کنند. با این حال، در کوتاه‌مدت انتظار می‌رود نوسانات بازار بالا باقی بماند و مسیر قیمت‌ها بیش از گذشته به داده‌های تورمی و تصمیمات فدرال رزرو وابسته شود.

ریزش سنگین قیمت طلا و نقره در روز جمعه، یادآور این واقعیت است که حتی دارایی‌های امن نیز از شوک‌های سیاست‌گذاری در امان نیستند. سقوطی که از نظر تاریخی کم‌سابقه بوده، بیش از آنکه نشانه فروپاشی بازار فلزات گران‌بها باشد، هشداری درباره حساسیت بالای بازارها به تغییر انتظارات پولی است؛ هشداری که سرمایه‌گذاران در ماه‌های آینده نمی‌توانند آن را نادیده بگیرند.