زن، منبع آرامش و نشاط در زندگی مشترک

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در عرفان اسلامی، زن نماد جمال الهی است. لذت از زنان، اگر با عشق، احترام و تعهد همراه باشد، می‌تواند تجلی‌ای از محبت خداوند باشد. این لذت، نه شهوت‌محور، بلکه جمال‌محور است؛ مؤمن در زن، آیت زیبایی خدا را می‌بیند.
بنابر روایت ابنا، امام صادق علیه السلام فرمودند:  «نشاطُ المؤمنِ فی ثلاثٍ: التمتّعِ بالنساءِ، و المداعبهِ للإخوانِ، و التهجّدِ باللیلِ.»(۱)  
و در حدیثی دیگر امام باقر (ع) میفرمایند: لهو المومن فی ثلاثه اشیا: التمتع بالنسا و مفاکهه الاخوان و الصلاه باللیل(۲)

این حدیث، برخلاف تصور رایج از مؤمن به‌عنوان فردی منزوی، خشک یا صرفاً اهل عبادت، تصویری زنده، انسانی و متعادل از او ارائه می‌دهد. نشاط، یعنی سرزندگی، شوق، و حضور فعال در زندگی. امام صادق علیه‌السلام، نشاط مؤمن را در سه عرصه تعریف می‌کند: جسم، اجتماع، و روح.

۱. التمتّع بالنساء: لذت مشروع، زیبایی فطری، و پیوند مقدس

در نگاه اسلامی، لذت جنسی نه تنها مذموم نیست، بلکه در چارچوب ازدواج و تعهد، امری مقدس و مورد تأکید است. امام صادق علیه‌السلام با صراحت از «التمتّع بالنساء» یاد می‌کند؛ نه به‌عنوان امری صرفاً جسمی، بلکه به‌عنوان بخشی از نشاط مؤمن.

تحلیل عرفانی:

در عرفان اسلامی، زن نماد جمال الهی است. لذت از زنان، اگر با عشق، احترام و تعهد همراه باشد، می‌تواند تجلی‌ای از محبت خداوند باشد. این لذت، نه شهوت‌محور، بلکه جمال‌محور است؛ مؤمن در زن، آیت زیبایی خدا را می‌بیند.

تحلیل روان‌شناختی:

انکار میل جنسی، منجر به سرکوب، اضطراب و اختلالات روانی می‌شود. دین اسلام، با پذیرش این میل، سلامت روان مؤمن را تضمین می‌کند. لذت مشروع، باعث آرامش، رضایت و تعادل روانی می‌شود.

تحلیل اجتماعی:

در جامعه‌ای که روابط جنسی یا سرکوب می‌شود یا بی‌حد و مرز رها می‌شود، تعادل از بین می‌رود. امام صادق علیه‌السلام، با تأکید بر لذت در چارچوب شرع، الگویی از رابطه سالم، پایدار و محترمانه ارائه می‌دهد.

۲. المداعبه للإخوان: مزاح، محبت، و پیوند اجتماعی

مزاح با برادران ایمانی، یعنی شوخی، خنده، و سبک‌سازی روابط انسانی. مؤمن، اهل دل است؛ کسی که بتوان با او خندید، درد دل کرد، و احساس امنیت داشت.

تحلیل اخلاقی:

مزاح، اگر از مرز ادب خارج نشود، نشانه‌ی محبت، تواضع، و هم‌دلی است. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله نیز با اصحاب شوخی می‌کرد، اما هیچ‌گاه تحقیر یا دروغ در آن نبود.

تحلیل اجتماعی:

مزاح، باعث تقویت روابط، کاهش تنش، و ایجاد فضای صمیمی می‌شود. در جامعه‌ای پرتنش، مؤمن با مزاح خود، آرامش می‌آفریند. این نشاط، ریشه در محبت دارد و باعث می‌شود روابط انسانی از خشکی و رسمی بودن خارج شود.

تحلیل روان‌شناختی:

خنده، یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش استرس و افزایش سلامت روان است. مؤمن، نه فقط اهل عبادت، بلکه اهل شادی و ارتباط انسانی نیز هست.

۳. التهجّد باللیل: خلوت عاشقانه، سلوک عرفانی، و حضور در محضر محبوب

نماز شب، اوج ارتباط مؤمن با خداوند است. در تاریکی شب، وقتی همه خوابند، مؤمن بیدار است و با خدای خود راز و نیاز می‌کند. این عبادت، نه از سر اجبار، بلکه از سر عشق است.

تحلیل عرفانی:

نماز شب، لحظه‌ی خلوت با محبوب است. مؤمن، در سکوت شب، با اشک و نجوا، به سلوک می‌پردازد. این لحظه، لحظه‌ی فنا، حضور، و اتصال است.

تحلیل روان‌شناختی:

نماز شب، باعث آرامش، تمرکز، و تعادل روانی می‌شود. در دنیای پرهیاهو، این لحظه‌ی سکوت، فرصتی برای بازگشت به خود و خداست.

تحلیل تاریخی:

بزرگان دین، از پیامبر تا امامان، همگی اهل تهجد بودند. این عبادت، نشانه‌ی عشق، تعهد، و بلوغ ایمانی است.

جمع‌بندی: مؤمن، انسانی کامل، متعادل، و زنده

این حدیث، تصویری از مؤمن ارائه می‌دهد که هم اهل لذت است، هم اهل محبت، و هم اهل عبادت. نشاط مؤمن، در سه عرصه‌ی جسم، اجتماع، و روح، نشان‌دهنده‌ی تعادل، سلامت، و بلوغ اوست.

در این نگاه، مؤمن نه منزوی است، نه خشک، نه بی‌احساس. او انسانی است که از زیبایی‌های مشروع دنیا لذت می‌برد، با دوستان خود شوخی می‌کند، و در خلوت شب با خدای خود راز می‌گوید.

این حدیث، دعوتی است به بازسازی تصویر مؤمن؛ انسانی زنده، عاشق، و متعادل.

پی نوشت:

۱-بحار الأنوار، ج۷۵، ص۳۲۲

۲-همان،ج۸۴،ص۱۴۲