ترک دانشگاهی اعتیاد

همشهری آنلاین – محمد سرابی: طبقه همکف این مرکز محل مراجعه معتادانی است که می‌خواهند اعتیاد را ترک کنند. همسایگی تحقیقات دانشگاهی و فعالیت عملی برای ترک اعتیاد باعث شده است که هم پژوهش‌ها جنبه کاربردی پیدا کند و هم مراجعان به آن اطمینان داشته باشند که از آخرین دستاوردهای علمی بهره‌مند می‌شوند. مرکز ملی مطالعات اعتیاد در دهه ۸۰ در ستاد مبارزه با موادمخدر و شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی به ثبت رسید.

روانشناسی اولویت دارد

اکنون چند صد بیمار در درمانگاه آموزشی – پژوهشی مرکز ملی مطالعات اعتیاد دوران درمان را می‌گذرانند. هر معتاد پس از تشکیل پرونده به بخش روانشناسی فرستاده می‌شود. برخی بیماران دچار تنش‌های روانشناختی مانند افکار خودکشی هستند که باید در مراحل اولیه شناسایی شوند و این تشخیص بر درمان دارویی موادمخدر اولویت دارد. پس از تأیید روانشناس با نظر پزشک به یکی از ۴کلینیک تخصصی ارجاع داده می‌شود تا داروهای جایگزین داروهایی مانند شربت اوپیوم، نالتروکسان، بوپرونورفین و متادون را دریافت کند. البته این روزها شربت اوپیوم (تریاک) چندان در دسترس نیست و درمانگران برای تجویز این شربت محدودیت‌هایی دارند و پذیرش بیمار جدید به کُندی انجام می‌گیرد. درمان‌های تخصصی برای موادمخدر صنعتی مانند شیشه در این درمانگاه انجام می‌شود.

همکار سازمان‌های جهانی

بخش دانشگاهی مرکز مطالعات اعتیاد از ۴دپارتمان علوم بالینی، اپدمیولوژی، عصب‌شناسی و علوم پایه تشکیل شده است. این مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت ‌WHO برای کاهش آسیب‌های ناشی از اعتیاد است و آزمایشگاه‌های ژنتیک و سم‌شناسی دارد. برگزاری کارگاه‌های آموزشی حوزه اعتیاد در دانشگاه‌های مختلف کشور یکی از برنامه‌های کاری این مرکز است.

درمانگاه الکل

مرکز ملی مطالعات اعتیاد از سال ۱۳۸۲در ۳بخش پژوهشی، آموزشی و درمانی شروع به‌کار کرد. در بخش پژوهشی، تحقیقات علمی مرتبط با اعتیاد انجام می‌گیرد. بخش آموزش به تربیت پزشکان و روانشناسان حوزه برای کار در مراکز ترک می‌پردازد و بخش درمانی به معتادان و خانواده‌های آنها خدمات درمانی ارائه می‌کند. در سال ۱۳۹۳درمانگاه الکل هم به این مرکز اضافه شد تا درمان استاندارد را به مصرف‌کنندگان الکل ارائه کند. اکنون ۴کلینیک مواد افیونی، مواد محرک، الکل و کلینیک سلامت جنسی در این مرکز مشغول فعالیت است و از سال ۱۳۹۸بخش نیکوتین هم به آنها افزوده شد. اغلب معتادان به‌شدت سیگار می‌کشند و با آسیب‌های آن درگیر هستند.

داروهای تزریقی

یکی از آخرین دستاوردهای حوزه مقابله با موادمخدر استفاده از داروهای پیوسته رهش است که طرح آن در مرکز مطالعات اعتیاد شروع شده است. نالتروکسون دارویی است که اثر موادمخدر را در مغز خنثی می‌کند و اگر در بدن فرد وجود داشته باشد مانع لذت بردن او از موادمخدر خواهد شد. نالتروکسون خوراکی، سال‌ها مصرف می‌شد اما نوع جدید آن به‌صورت تزریقی است و به‌مدت ۶ماه، هرماه به شکل یک آمپول عضلانی تزریق می‌شود. فردی که در این طرح شرکت می‌کند باید بین ۱۸تا ۶۰سال داشته و دوره سم‌زدایی را طی کرده باشد. طرح مشابهی در این مرکز برای تزریق آمپول بوپرونورفین هم در حال اجراست.