ببینید| لوح چوبی و قلم؛ میراث ماندگار «سرزمین یک میلیون حافظ قرآن»
در روزگاری که تختهها دیجیتال شدهاند، در اتاقی که یادآور مکتبخانههای سنتی لیبی است؛ حافظان کوچک و بزرگ قرآن، سنت اجداد خود را زنده نگاه داشتهاند. اینجا فناوری معنا ندارد؛ هنوز دستانی لرزان با قلمی چوبی، کلام آسمانی را روی لوحهای چوبی مشق میکنند و عطر جوهر با فضای معنوی این کلاس درهم آمیخته است.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در صحنهای یادآور نخستین مکتبخانههای قرآنی، دهها دانشآموز در مرکز قرآنی شیخ احمد النعاس معروف به «مناره شیخ احمد النعاس»(المناره) در منطقه تاجوراء واقع در شرق طرابلس، پایتخت لیبی، جمع شدهاند. آنها با استفاده از لوحهای چوبی و قلمهای سنتی، عزم قابل توجهی برای حفظ میراث اجدادی خود در حفظ قرآن نشان میدهند.
بنابر روایت ایکنا به نقل از الجزیره، با وجود اینکه این مرکز تنها شش سال قدمت دارد، شعار «پایبندی به روش سنتی» را برگزیده است. مسئولان معتقدند که این روش، راز حفظ شهرت لیبی به عنوان «سرزمین یک میلیون حافظ قرآن» و برتری نمایندگان این کشور در مسابقات بینالمللی قرآن است.
مرکز النعاس تنها مختص کودکان و جوانان نیست؛ بلکه از سالمندان و بازنشستگانی که در فضای معنوی آن، پناهگاه و فضایی برای موفقیت یافتهاند، نیز استقبال میکند.
این مرکز کلاسهای عصرگاهی برای بزرگسالانی ارائه میدهد که به دلیل محدودیت وقت و دشواری استفاده از تخته پاککن، در دفترچه یادداشت مینویسند.
علمآموزی سن نمیشناسد
برخی بزرگسالان پیش از این تحت هدایت اساتید مرکز، کل قرآن را با موفقیت حفظ کردهاند که بر این پیام که «علمآموزی سن نمیشناسد» تأکید دارد.
در مرکز شیخ احمد النعاس جایی برای قرآنهای الکترونیکی یا تختههای هوشمند وجود ندارد؛ کل فرآیند آموزشی بر لوح چوبی متمرکز است و به گفته مدیر مرکز، شیوه دقیق حفظ با دریافت مستقیم از دهان اساتید قرآن آغاز میشود.
قرآنآموز سفری روزانه را با آیات قرآن کریم آغاز میکند؛ این سفر با گوشدادن به آیهای که استاد تلاوت میکند، آغاز میشود و سپس آن را روی لوح مینویسد. در ادامه استاد نحوه کتابت قرآن را تصحیح و طبق قواعد بر آن نظارت دارد.
در روزگاری که تختهها دیجیتال شدهاند، کودکان لیبی هنوز با قلم و لوح چوبی کلام آسمانی را مینویسند و به دل میسپارند
کار به اینجا ختم نمیشود؛ قرآنآموز آنچه را که نوشته است برای تصحیح تلفظ به شیخ خود بازمیگرداند، سپس در جایی خلوت برای تثبیت حفظ تلاش میکند.
یک روز کتابت، یک روز تلاوت
مدیر این مرکز در گفتوگو با الجزیره مباشر گفت: «قرآنآموز از یک مرحله به مرحله دیگر نمیرود مگر اینکه در کتابت قرآن، تلاوت و لحن مهارت لازم را داشته باشد» و هنگامی که حفظ کردن تمام شد، به دانشآموز اجازه داده میشود تا لوح را در مکانی مشخص به نام «پاککن» پاک کند و صفحه جدیدی را شروع کند، روشی که حفظکردن را در حافظه تقویت میکند.
انعطافپذیری از ویژگیهای این روش است و در طول تعطیلات تابستان، حفظکردن مطالب به صورت روزانه و فشرده انجام میشود و وقت قرآنآموزان نیز مورد توجه قرار میگیرد و یک روز برای کتابت و یک روز برای تلاوت اختصاص داده میشود.
مسئولان مرکز معتقدند که نوشتن روی لوح، ارتباطی عاطفی و کاملاً متفاوت از خواندن از روی قرآن چاپی ایجاد میکند. مدیر مرکز، مشاهدات شخصی خود از پیوند عاطفی بین قرآنآموز و لوح را توضیح میدهد و میگوید: وقتی قرآنآموزی به المناره میرود، احساس میکند که به داخل لوح خود میرود و این تمرکز و دلبستگی به قرآن را افزایش میدهد.
برتری در مسابقات
این سیستم سنتی سختگیرانه، نتایج ملموسی به همراه داشته است. دانشآموزان این مرکز در سطح داخلی رتبههای و در مسابقه بینالمللی حفظ کل قرآن در تونس، مقام دوم را کسب کردهاند.
در پاسخ به نگرانیهای رایج در مورد تأثیر حفظ قرآن بر روند تحصیلی دانشآموزان، یکی از معلمان المناره بیان کرد که واقعیت خلاف این را ثابت میکند. این معلم که بر کلاسی متشکل از ۴۰ دانشآموز نظارت دارد، بر اساس تجربه خود تأکید کرد که قرآنآموزان قرآن همیشه در مدارس خود برتر هستند.
این معلم قرآن معتقد است که قرآن هرگز مانعی در پیشرفت تحصیلی نبوده، بلکه یک انگیزهدهنده و بازکننده ذهن بوده است. او اضافه میکند که المناره در زمان امتحانات مدارس، به دانشآموزان برای مرور مطالب درسی، مرخصی میدهد تا بین آموزش قرآن و تحصیل تعادل ایجاد شود.
گردآوری: کولاک
شما چه نظری دارید؟ دیدگاه خود را در سایت کولاک بنویسید.
