اوراق تسه چیست؟

اوراق تسهیلات مسکن (تسه و تملی) یک ابزار مالی است که امکان دریافت وام خرید مسکن را بدون نیاز به سپرده‌گذاری بلندمدت فراهم می‌کند. این اوراق توسط بانک مسکن و بانک ملی منتشر شده و در بازار فرابورس معامله می‌شود؛ همچنین بسته به سررسید و تعداد خریداری‌شده، قدرت دریافت وام برای خریداران متفاوت است. در ادامه این مطلب از روزیاتو راهنمای کامل خرید، نحوه استفاده و نکات مهم اوراق تسهیلات مسکن را بررسی می‌کنیم.

اوراق تسه چیست؟

تسه یا اوراق تسهیلات مسکن نوعی اور‌ا‌ق بهادار است که توسط بانک مسکن و بانک ملی ایران منتشر می‌شود. دارندگان این ا‌و‌ر‌‌اق حق استفاده از تسهیلات مسکن با نرخ سود مشخص و بدون نیاز به سپرده‌گذاری در بانک را دارند. اگرچه در حال حاضر دو بانک ملی و مسکن اقدام به انتشار اوراق مسکن با نام‌های «تملی» و «تسه» می‌کنند، اما دریافت وام خرید مسکن از بانک مسکن رایج‌تر است و متقاضیان بیشتری دارد.

افرادی که قصد خرید خانه دارند به دلیل نداشتن وجه کافی برای خرید خانه مجبور به استفاده از وام مسکن هستند. حال برخی از افراد با سپرده‌گذاری در بانک مسکن در حسابی تحت عنوان تسهیلات صندوق پس‌انداز یکم به مدت یک سال آن هم با نصف وجه مورد نیاز خود می‌توانند از این وام استفاده کنند؛ اما برخی دیگر به دلیل نیاز ضروری به این وام مجبور به خرید اوراق تسهیلات مسکن (تسه) در بازار سرمایه و اراده آن به بانک مسکن برای دریافت وام هستند.

تسه یا اوراق امتیاز تسهیلات مسکن، اوراق بهاداری است که در بازار عادی فرابورس ایران معامله می‌شود و منتشرکننده آن بانک مسکن است. این اوراق به صاحبان حساب سپرده سرمایه‌گذاری ممتاز بانک مسکن تعلق می‌گیرد و قابلیت معامله در بازار فرابورس را دارد.

برای بررسی اوراق گواهی تسهیلات مسکن کافی است وارد سایت tsetmc.com شوید و در قسمت جستجو این سایت کلید واژه «تسه» را وارد کنید؛ پس از آن شما می‌توانید اوراق تسهیلات مسکن با سررسید‌های مختلف را مشاهده نمایید. تصویر زیر اوراق تسهیلات مسکن در سایت tsetmc را نشان می‌دهد که شامل انواع تسهیلات با سر رسید‌های مختلف هستند که با کلیک بر روی هر یک از آن‌ها قادر به مشاهده اطلاعات جزیی‌تر خواهید بود.

از آنجایی که اوراق امتیاز تسهیلات مسکن محدودیت اعتبار دارند، برای هر سری از اوراق با در نظر گرفتن تاریخ صدور آن، یک نماد تعریف می‌شود. این نماد معاملاتی شامل کلمه «تسه» (سه حرف ابتدایی تسهیلات) و چهار عدد است. از چپ به راست، دو رقم ابتدایی این عدد مشخص‌کننده سال و دو رقم بعدی مشخص‌کننده ماه صدور آن است. برای مثال «تسه ۹۳۰۷» اوراق امتیاز تسهیلات مسکن صادرشده در مهرماه ۱۳۹۳ را نشان می‌دهد.

با توجه به آنکه اعتبار این اوراق از زمان صدور به مدت دو سال شمسی است؛ لذا اوراقی که سررسید آن‌ها نزدیک است، با قیمت متفاوتی در بازار فرابورس معامله خواهد شد. در مثال بالا اعتبار اوراق تسهیلات مسکن با نماد تسه ۹۳۰۷، تا تاریخ ۱۳۹۵/۰۷/۱۵ خواهد بود. ناگفته نماند که مدت اعتبار اوراق تسه، ممکن است حداکثر تا دو دوره ۶ ماهه (مجموعاً ۱۲ ماه) با صلاحدید بانک مسکن تمدید شود.

قیمت اوراق تسه چقدر است؟

قیمت اوراق تسه بر اساس زمان انتشار آن متفاوت خواهد بود؛ زیرا هر ورق تسه تنها در زمان محدودی قابلیت دریافت وام یا معامله را دارد و هرچه تاریخ سررسید ا‌‌و‌‌‌‌ر‌‌اقی که خریداری می‌کنید نزدیک‌تر باشد، قیمت اوراق مسکن کاهش می‌یابد. بنابراین باید در زمان خرید این او‌ر‌اق، هدف خود از خرید و زمانی که قصد دریافت وام مسکن دارید را مد نظر داشته باشید.

ناگفته نماند که چنانچه دارنده اوراق تسه در مدت اعتبار، از تسهیلات استفاده نکرده باشد، مبالغی که جهت خرید آن پرداخت نموده است، به او بازگردانده نمی‌شود.

نحوه خرید اوراق تسه در بورس

ابتدا باید شرایط اعطای وام مسکن و امکان دریافت آن را از طریق شعب بانک مسکن یا ملی بررسی کنید. چنانچه واجد شرایط دریافت وام هستید، برای دریافت وام و خرید اوراق مسکن اقدام نمایید. برای خرید اوراق مسکن از طریق بورس، نیاز است تا مراحل زیر را انجام دهید:

دریافت کد بورسی

همانطور که پیشتر گفتیم، اوراق تسه در بازار فرابورس معامله می‌شوند؛ بنابراین خرید اوراق مسکن از طریق فرابورس صورت می‌گیرد و برای خرید آن‌ها به کد بورسی نیاز دارید.

ثبت‌نام در کارگزاری

پس از دریافت کد بورسی، باید در یک کارگزاری معتبر ثبت‌نام کرده و پس از ثبت‌نام، به سامانه معاملاتی دسترسی خواهید داشت.

جست‌وجو و خرید اوراق تسه

برای خرید اوراق تسه، کافی است تا وارد سامانه معاملاتی کارگزاری خود شده و اوراق تسه مورد نظر خود را جست‌وجو کنید. قیمت لحظه‌ای اوراق را مشاهده کرده و با توجه به بودجه خود، تعداد مد نظر را بخرید. همانطور که پیشتر نیز اشاره کردیم، برای مشاهده لیست کامل اوراق تسهیلات بانک مسکن، کافی است تا به سایت TSETMC.com مراجعه و عبارت «تسه» را جست‌وجو کنید.

بهترین زمان خرید اوراق مسکن چه زمانی است؟

اگر قصد خرید اوراق تسه برای وام را دارید، به نکات زیر توجه ویژه‌ای داشته باشید:

• پیش از خرید حتماً خانه مد نظر خود را انتخاب و برای کارشناسی و تعیین مبلغ وام، به یکی از شعب بانک مسکن مراجعه کنید. در غیر این صورت، ممکن است تعداد اوراقی که خریداری می‌کنید از تعداد مورد نیاز بیشتر یا کمتر باشد.
• با توجه به اینکه اوراق تسهیلات مسکن تا ۲۵ ماه پس از انتشار برای دریافت وام قابل استفاده هستند، باید به مدت اعتبار اوراقی که خریداری می‌کنید نیز توجه داشته باشید. هرچه از مدت اعتبار این اوراق زمان بیشتری باقی مانده باشد، به قیمت آن‌ها افزوده می‌شود. اگر فرآیند وام مسکن شما به‌زودی تکمیل می‌گردد، نیازی به خرید اوراق با مدت اعتبار بالا و صرف هزینه اضافه نیست.

برای وام مسکن باید چقدر اوراق بخریم؟

هر برگ اوراق تسهیلات مسکن معادل ۵۰۰ هزار تومان وام به شما می‌دهد. به‌عبارت دیگر، با خرید هر برگ از این او‌ر‌اق، نیم‌میلیون تومان به قدرت خرید تسهیلات مسکن خود اضافه می‌کنید. برای مثال، اگر برای خرید آپارتمان به ۸۰۰ میلیون تومان وام نیاز دارید، باید ۱۶۰۰ برگ اوراق تسهیلات مسکن خریداری کنید.

بعد از خرید اوراق مسکن چه باید کرد؟

پس از خرید اوراق تسهیلات وام مسکن، ابتدا باید گواهی سهام خود را دریافت و برای تشکیل پرونده همراه با سایر مدارک، به یکی از شعب بانک مسکن مراجعه کنید تا فرآیند دریافت وام شما آغاز گردد.

آیا خرید اوراق مسکن به صرفه است؟

در شرایط اقتصادی کنونی و تورم بالا، دریافت وام خرید مسکن از بانک مسکن می‌تواند گزینه‌ مناسبی باشد. با این وام می‌توان بخش قابل توجهی از هزینه خرید مسکن را تامین کرد. قسط این وام برای ۱۲ سال با سود ۲۲.۵ درصد، بیش از دو میلیارد تومان می‌شود که البته در طول زمان این هزینه زمان جبران خواهد شد.

خرید اوراق تسهیلات مسکن (تسه) می‌تواند گزینه‌ای سریع و بدون نیاز به سپرده‌گذاری بلندمدت باشد. این اوراق به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت در بازار بورس معامله می‌شوند و در صورت عدم استفاده از وام، قابلیت فروش با قیمت‌های بالاتر را دارند.

نکات تکمیلی در مورد اوراق تسهیلات مسکن تسه و تملی

در آخر به نکات تکمیلی اوراق تسه و تملی می‌پردازیم:

امکان نوسان‌گیری و فروش در اوراق تسهیلات مسکن بانک مسکن (تسه)

اگر اوراق خریداری شوند و همان روز قصد فروش آن‌ها را داشته باشید، سفارش فروش با خطا مواجه می‌شود و ثبت نخواهد شد. بنابراین امکان نوسان‌گیری وجود ندارد! اوراق بانک مسکن تا ۴ ماه پس از خرید، قابل فروش و همچنین در پرتفوی فرد قابل مشاهده نیستند؛ مگر اینکه کمتر از ۴ ماه به تاریخ انقضای اوراق باقی مانده باشد.

مدت اعتبار اوراق تسهیلات مسکن

مدت اعتبار برای معاملات دو سال و برای دریافت وام، دو سال و یک ماه است. پس از گذشت دو سال از تاریخ درج‌شده در اوراق، بانک به اوراق وام اختصاص نمی‌دهد!

محدودیت خرید اوراق گواهی تسهیلات بانک ملی (تملی) و بانک مسکن (تسه)

در اوراق تسه، محدودیت ورود سفارش خرید و انجام معامله، حداکثر ۲۸۰ ورقه برای هر کد معاملاتی در هر جلسه معاملاتی و برای اوراق تملی، محدودیت ورود سفارش خرید و انجام معامله، حداکثر ۱۵۶۰ ورقه برای هر کد معاملاتی در هر جلسه معاملاتی تعریف شده است.

ساعات معاملات اوراق تسه

ساعات پیش‌گشایش از ۸:۴۵ الی ۹:۰۰ و ساعات معاملات اصلی از ۹:۰۰ الی ۱۵:۰۰ است.

امکان هدیه دادن اوراق تملی و تسه

امکان هدیه دادن این اوراق به افرادی مانند پدر، مادر، همسر، فرزند، خواهر، برادر، پدربزرگ، مادربزرگ، نوه، خیرین و کارکنان شرکت‌ها وجود دارد. برای هدیه دادن، افراد باید به شعب بانک‌های ملی و مسکن مراجعه کنند و از طریق کارگزاری‌های این دو بانک اقدام به هبه (هدیه) اوراق نمایند.