طلا در دوراهی جنگ و تورم

قیمت هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز جاری با تغییر اندکی به ۴۲۹۱ دلار و ۴۸ سنت رسید، در حالی که معاملات روز گذشته این فلز گران‌بها با ۰.۲ درصد نوسان همراه بود. اما پرسش اصلی برای سرمایه‌گذاران در شرایط جنگی این است: بخریم یا بفروشیم؟

بازار طلا در روزهای اخیر صحنه تقابل دو نیروی متضاد بوده است: از یک سو، تنش‌های جناحی و ریسک‌های ژئوپلیتیک که معمولاً طلا را به عنوان پناهگاه امن به پیش می‌رانند، و از سوی دیگر، سیاست‌های پولی انقباضی بانک‌های مرکزی که هزینه نگهداری این فلز بدون بازده را بالا می‌برد. همین تعارض باعث شده قیمت‌ها در محدوده‌ای باریک نوسان کنند و فعالان بازار در بلاتکلیفی تصمیم بگیرند.

طلای جهانی؛ ثبات شکننده در آستانه ۴۳۰۰ دلار

بر اساس داده‌های بازارهای جهانی، هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز جاری با تغییر اندکی ۴۲۹۱ دلار و ۴۸ سنت معامله شد. معاملات این فلز روز گذشته نیز با ۰.۲ درصد نوسان همراه بود که نشان می‌دهد بازار در حالت انتظار به سر می‌برد.

این ثبات نسبی در حالی است که قیمت طلا در ماه‌های اخیر مسیر پرنوسانی را طی کرده است. اونس جهانی از اوج حدود ۴۷۰۰ دلار در اواخر آگوست تا محدوده ۴۳۰۰ دلار در هفته‌های اخیر اصلاح کرده، اما همچنان بالاتر از میانگین‌های بلندمدت خود قرار دارد.

چرا طلا در جنگ آن‌طور که انتظار می‌رفت عمل نکرد؟

انتظار سنتی این است که در زمان جنگ و بحران‌های ژئوپلیتیک، سرمایه‌ها به سمت طلا سرازیر شوند. اما این بار معادله پیچیده‌تر شده است. کارشناسان بازارهای مالی دو عامل اصلی را برای این رفتار متفاوت برمی‌شمارند.

نخست، افزایش قیمت نفت و پیامدهای تورمی آن. با بالا رفتن قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار در پی تنش‌ها، نگرانی‌های تورمی تشدید شده و بانک‌های مرکزی را به سمت سیاست‌های پولی سختگیرانه‌تر سوق داده است. افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا می‌برد و جذابیت آن را در برابر اوراق بدهی با بازده بالاتر کاهش می‌دهد.

دوم، قدرت گرفتن دلار. همزمان با تنش‌ها، شاخص دلار تقویت شده و چون طلا به دلار قیمت‌گذاری می‌شود، گران‌تر شدن آن برای خریداران خارجی فشار فروش ایجاد می‌کند.

بازار داخلی؛ دوگانه دلار و اونس

وضعیت در بازار داخل ایران پیچیده‌تر از بازار جهانی است. در هفته‌های اخیر، طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی مسیر متفاوتی از اونس جهانی را طی کرده است. در حالی که اونس جهانی تحت فشار سیاست‌های پولی نزدیک به ۲ درصد افت کرد، طلای داخلی با رشد حدود ۲ درصدی همراه شد و به محدوده ۲۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید.

دلیل این واگرایی، جهش نرخ ارز در بازار داخلی است. در همان هفته، تتر حدود ۷ درصد افزایش یافت و بیش از ۱۵ هزار تومان گران شد. این افزایش نرخ ارز، اثر کاهشی افت اونس جهانی را خنثی کرد و اجازه داد طلای داخلی مسیر صعودی خود را ادامه دهد.

به بیان دیگر، در بازار ایران طلا بیش از آنکه اونس جهانی را دنبال کند، دلار را تعقیب می‌کند. این نکته برای سرمایه‌گذاران داخلی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد حتی در صورت اصلاح طلای جهانی، افزایش نرخ ارز می‌تواند مانع از کاهش متناسب قیمت طلا در بازار ایران شود.

جمع‌بندی

بازار طلا در شرایط کنونی در وضعیت انتظار به سر می‌برد. سرمایه‌گذاران منتظر روشن شدن دو متغیر کلیدی هستند: مسیر تنش‌های جناحی و سیاست پولی بانک‌های مرکزی. تا زمانی که این ابهامات برطرف نشود، نوسانات محدود و بی‌جهت‌گیری در بازار ادامه خواهد داشت. در چنین فضایی، کارشناسان بر احتیاط، پرهیز از تصمیم‌گیری هیجانی و توجه به افق سرمایه‌گذاری تأکید دارند. طلا همچنان دارایی ارزشمندی برای حفظ ارزش در برابر تورم و ریسک‌های ژئوپلیتیک است، اما زمان‌بندی ورود و خروج به این بازار، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.