سخنرانی ترامپ که کاخ سفید آن را یک سخنرانی حماسی توصیف کرده بود و خود ترامپ نیز مانور زیادی روی آن داده بود، به پایان رسید.
با اینکه این سخنرانی طولانیترین سخنرانی یک رئیس جمهور در نشست مشترک کنگره بود، اما تنها بخش نسبتا کوچکی از آن به ایران اختصاص داشت. با این حال، همین بخش کوچک نیز مهم، جنجالی و پرحاشیه بود. اما دونالد ترامپ درباره ایران چه گفت و گفته هایش چه پیامی را در آستانه مذاکرات سرنوشت ساز ژنو بازتاب می دهند؟
پیام ترامپ درباره ایران چیه بود؟
ظاهر سخنرانی ترامپ مانند اظهارات دیگرش در روزهای اخیر بود. او بار دیگر شروع به لفاظی علیه ایران کرد و به مسائلی مانند مساله غنیسازی هسته ای ایران، محدودیت موشکی به ویژه موشکهای دوربرد ایران، تعداد کشته شدگان ایرانی در اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴، مساله تروریسم منطقهای و فرامنطقهای و خطر ایران برای اسرائیل اشاره کرد.
او همچنین سعی کرد ایران را مسئول کشته شدن سربازان آمریکایی نشان دهد.
با این حال، نباید گمان کرد که ظاهر این بیانات همه چیز را فاش می کند. باید در نظر داشت که در آنچه در سیاست تعیینکننده است نه لفظ یا حتی معنا و محتوای یک مطلب بلکه شرایطی است که آن مطلب در آن بیان می شود. بله، ترامپ در روزهای اخیر بارها به مساله موشکی، هسته ای، منطقه ای و … اشاره کرده بود اما بیشتر این اظهارات در رسانه های اجتماعی مانند ایکس یا تروثسوشال یا مصاحبه با خبرنگاران بیان شده بودند. اما ترامپ این بار در کنگره و در یکی از رسمی ترین محفلهای سیاسی ایالات متحده به بیان نظرات تندش درباره ایران پرداخت.
مساله دیگر که باید به آن اشاره کرد این است که سخنرانی ترامپ در حالی بیان شد که تا کمتر از ۴۸ ساعت دیگر، مذاکرات سوم ژنو انجام خواهد شد؛ مذاکراتی که همه معتقدند سرنوشت سازترین مذاکره عراقچی و ویتکاف است و مسیر روابط ایران و آمریکا در آینده را مشخص خواهد کرد. بر اساس اعلام رسانه ها و شخص عباس عراقچی، قرار است در این مذاکرات، پیش نویس طرح پیشنهادی نهایی ایران در مورد مساله هسته ای ارائه و بررسی شود اما آنطور که خود عراقچی گفته اولا ایران هرگز تعلیق کامل غنی سازی خود را نخواهد پذیرفت و ثانیا، حاضر نخواهد شد در مورد مساله موشکی با آمریکا به گفتگو بپردازد و مذاکرات ژنو تنها در مساله هسته ای منحصر خواهد بود. این گفته در تضاد کامل با سخنرانی رسمی ترامپ قبل از شروع رسمی مذاکرات است. ترامپ علنا از مساله موشکی و منطقه ای و … سخن گفته و تلویحا از ایران خواسته این مسائل را محدود کند.
ماجرای تعداد کشته شدگان؛ سیگنال جنگ؟
مساله مهم دیگر که باید به آن توجه کرد مساله تعداد کشته شدگان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ است. ترامپ اخیرا در توییتی مدعی شد که در اعتراضات اخیر بیش از ۳۲ هزار نفر کشته شده اند. او این ادعای خود را در سخنرانی رسمی خود در کنگره نیز تکرار کرد. برخی معتقدند تکرار این ادعا در کنگره و در یک محفل رسمی به این معنی است که ترامپ قصد دارد جامعه آمریکا را برای آغاز جنگ آماده کرده و به خصوص به لحاظ اخلاقی آن را توجیه کند.
این مساله ای است که برخی رسانه ها نیز به آن اشاره کرده اند. برای نمونه، خبرنگار الجزیره پس از سخنرانی ترامپ در رابطه با ایران گفت: پس از سخنرانی سخت او درباره موضوع ایران، به نظر میرسد که او تمایل دارد حمله به ایران را مشروعیت ببخشد!
این مساله زمانی تایید می شود که توجه کنیم ترامپ بعد از اعتراضات دی ماه، مدعی حمله به ایران شد ولی چندی بعد پشیمان گردید و از موضع خود عقبنشینی کرد و برای این تغییر موضع یک بهانه مهم آورد. او گفت ایرانی ها قصد اعدام ۸۰۰ نفر را داشتند اما لحظه آخر از این اقدام عقبنشینی کردند. این موضع را با موضع کنونی ترامپ مقایسه کنید که مدعی شده در اعتراضات بیش از ۳۲ هزار نفر کشته شده اند. اگر موضع قبلی رئیس جمهور آمریکا پیش قراول صلح بود، این موضع جدید نیز پیش قراول جنگ خواهد بود.
